HomeRig VedaMandala 6Sukta 20Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

द्यौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पृत्सु जनान् । तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वृत्रतुरम् ॥

द्यौर्न य इ॑न्द्रा॒भि भूमा॒र्यस्त॒स्थौ र॒यिः शव॑सा पृ॒त्सु जना॑न् । तं न॑: स॒हस्र॑भरमुर्वरा॒सां द॒द्धि सू॑नो सहसो वृत्र॒तुर॑म् ॥

dyáur ná ya índrābhí bhū́māryás tastháu rayíḥ śávasā pṛtsú jánān | táṃ naḥ sahásra-bharam urvarā́sāṃ daddhí sū́no sahaso vṛtrá-turam ||

Like heaven overarching earth, the noble wealth stands up by your force among the battling peoples; grant us that abundance bearing a thousand loads, rich in fruitful fields—O son of might, slayer of the coverer.

द्यौः । न । यः । इ॒न्द्र॒ । अ॒भि । भूम॑ । अ॒र्यः । त॒स्थौ । र॒यिः । शव॑सा । पृ॒त्ऽसु । जना॑न् । तम् । नः॒ । स॒हस्र॑ऽभरम् । उ॒र्व॒रा॒ऽसाम् । द॒द्धि । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । वृ॒त्र॒ऽतुर॑म् ॥द्यौः । न । यः । इन्द्र । अभि । भूम । अर्यः । तस्थौ । रयिः । शवसा । पृत्सु । जनान् । तम् । नः । सहस्रभरम् । उर्वरासाम् । दद्धि । सूनो इति । सहसः । वृत्रतुरम् ॥dyauḥ | na | yaḥ | indra | abhi | bhūma | aryaḥ | tasthau | rayiḥ | śavasā | pṛt-su | janān | tam | naḥ | sahasra-bharam | urvarāsām | daddhi | sūno iti | sahasaḥ | vṛtra-turam

द्यौःheaven, sky
द्यौः:
उपमान (विशेषण-सम्बन्ध) / अधिकरण-सदृश
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) < दिव्
like, as
:
सम्बन्ध (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
दिशा/उपसर्ग-सम्बन्ध (तस्थौ)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
भूमthe earth/ground
भूम:
कर्म (अभि-तस्थौ)
TypeNoun
Rootभूमन् (प्रातिपदिक)
अर्यःthe noble one, Arya
अर्यः:
कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य; यः इत्यस्य विशेषण)
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
तस्थौstood, took his stand
तस्थौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ/विशेष्य (शवसा… तस्थौ इत्यत्र; ‘wealth’ as embodied)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
शवसाby might, with power
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक)
जनान्people, tribes
जनान्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म (दद्धि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us, for us
नः:
सम्प्रदान (दद्धि) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रभरम्a thousandfold abundance
सहस्रभरम्:
कर्म (दद्धि; ‘a thousandfold load/abundance’)
TypeAdjective/Noun
Rootसहस्र-भर (समास: सहस्र + भर)
उर्वरासाम्of fertile fields
उर्वरासाम्:
सम्बन्ध (सहस्रभरम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootउर्वरा (प्रातिपदिक)
दद्धिgive
दद्धि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु)
सूनोO son
सूनो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
सहसःof strength, of might
सहसः:
सम्बन्ध (सूनो इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
वृत्रतुरम्the Vr̥tra-slayer, conqueror of Vr̥tra
वृत्रतुरम्:
कर्म (तम्—इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootवृत्र-तुर (समास: वृत्र + तुर)