HomeRig VedaMandala 6Sukta 19Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.19

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

शविष्ठं न आ भर शूर शव ओजिष्ठमोजो अभिभूत उग्रम् । विश्वा द्युम्ना वृष्ण्या मानुषाणामस्मभ्यं दा हरिवो मादयध्यै ॥

शवि॑ष्ठं न॒ आ भ॑र शूर॒ शव॒ ओजि॑ष्ठ॒मोजो॑ अभिभूत उ॒ग्रम् । विश्वा॑ द्यु॒म्ना वृष्ण्या॒ मानु॑षाणाम॒स्मभ्यं॑ दा हरिवो माद॒यध्यै॑ ॥

śáviṣṭhaṃ na ā́ bhara śūra śáva ójiṣṭham ójo abhibhūta ugrám | víśvā dyumnā́ vṛ́ṣṇyā mā́nuṣāṇām asmábhyaṃ dā hari-vo mādayádhyai ||

Bring to us, O hero, the most impetuous force, the most mighty might—overpowering and fierce. Give us all the luminous energies, the virile powers of men, O lord of the tawny steeds, for our ecstasy of the divine delight.

शवि॑ष्ठम् । नः॒ । आ । भ॒र॒ । शू॒र॒ । शवः॑ । ओजि॑ष्ठम् । ओजः॑ । अ॒भि॒ऽभू॒ते॒ । उ॒ग्रम् । विश्वा॑ । द्यु॒म्ना । वृष्ण्या॑ । मानु॑षाणाम् । अ॒स्म्भ्य॑म् । दाः॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । मा॒द॒यध्यै॑ ॥शविष्ठम् । नः । आ । भर । शूर । शवः । ओजिष्ठम् । ओजः । अभिभूते । उग्रम् । विश्वा । द्युम्ना । वृष्ण्या । मानुषाणाम् । अस्म्भ्यम् । दाः । हरिवः । मादयध्यै ॥śaviṣṭham | naḥ | ā | bhara | śūra | śavaḥ | ojiṣṭham | ojaḥ | abhi-bhūte | ugram | viśvā | dyumnā | vṛṣṇyā | mānuṣāṇām | asmbhyam | dāḥ | hari-vaḥ | mādayadhyai

शवि॑ष्ठम्the strongest (strength)
शवि॑ष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशविष्ठ- (प्रातिपदिक; शवस् ‘बल’ से तद्धित/तमत्-प्रत्यय)
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither, towards (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring!
भर:
Kriyā
TypeVerb
Root√भृ (भृञ्) ‘to bear, bring’
शूरO hero!
शूर:
Sambodhana
TypeNoun (vocative) / Adjective
Rootशूर- (प्रातिपदिक)
शवःstrength
शवः:
Karma
TypeNoun
Rootशवस्- (प्रातिपदिक) ‘बल’
ओजि॑ष्ठम्the most vigorous / strongest
ओजि॑ष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootओजिष्ठ- (प्रातिपदिक; ओजस् ‘बल/तेज’ से तमत्)
ओजःmight, vigor
ओजः:
Karma
TypeNoun
Rootओजस्- (प्रातिपदिक)
अभिभूतoverpowering, having overcome
अभिभूत:
Kartā
TypeAdjective (past participle)
Rootअभि + √भू (भू) ‘to become, be; to overpower’ → भूत (कृदन्त, क्त)
उग्रम्fierce, formidable
उग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र- (प्रातिपदिक)
विश्वा॑all
विश्वा॑:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
द्यु॒म्नाsplendors, glorious powers
द्यु॒म्ना:
Karma
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न- (प्रातिपदिक) ‘splendors, brilliant powers’
वृष्ण्या॒manly powers, heroic strengths
वृष्ण्या॒:
Karma
TypeNoun
Rootवृष्ण्य- (प्रातिपदिक) ‘वीर्य/पौरुष’
मानुषाणाम्of men / of mortals
मानुषाणाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमानुष- (प्रातिपदिक) ‘मनुष्य-सम्बन्धी’
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाgive!
दा:
Kriyā
TypeVerb
Root√दा (डादाने/दाने) ‘to give’
हरिवःO Harivaḥ (you of the tawny steeds)!
हरिवः:
Sambodhana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहरिवस्- (प्रातिपदिक; इन्द्र का विशेषण ‘हरि-युक्त’)
मादयध्यैfor exhilaration / to make (us) rejoice
मादयध्यै:
Prayojana
TypeVerbal noun (infinitive)
Root√मद् ‘to be glad, intoxicate’ → मादय (णिच्-धातु) + ध्यै (तुमुन्/ध्यै-प्रत्यय; वैदिक infinitive)