HomeRig VedaMandala 6Sukta 19Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.19

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद्बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । अषाळ्हेन शवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद्यो वावृधे असामि ॥

इन्द्र॑मे॒व धि॒षणा॑ सा॒तये॑ धाद्बृ॒हन्त॑मृ॒ष्वम॒जरं॒ युवा॑नम् । अषा॑ळ्हेन॒ शव॑सा शूशु॒वांसं॑ स॒द्यश्चि॒द्यो वा॑वृ॒धे असा॑मि ॥

índram evá dhiṣáṇā sātáye dhād bṛhántam ṛ́ṣvam ajáraṃ yúvānām | aṣā́ḷhena śávasā śūśuvā́ṃsaṃ sadyáś cid yó vāvṛdhé asā́mi ||

Dhiṣaṇā set Indra himself for the winning: the Vast, the high-rising, the ageless, the ever-young. With unconquered force, ever-intensifying, he who even in an instant grows to an immeasurable wideness.

इन्द्र॑म् । ए॒व । धि॒षणा॑ । सा॒तये॑ । धा॒त् । बृ॒हन्त॑म् । ऋ॒ष्वम् । अ॒जर॑म् । युवा॑नम् । अषा॑ळ्हेन । शव॑सा । शू॒सु॒ऽवांस॑म् । स॒द्यः । चि॒त् । यः । व॒वृ॒धे । असा॑मि ॥इन्द्रम् । एव । धिषणा । सातये । धात् । बृहन्तम् । ऋष्वम् । अजरम् । युवानम् । अषाळ्हेन । शवसा । शूसुवांसम् । सद्यः । चित् । यः । ववृधे । असामि ॥indram | eva | dhiṣaṇā | sātaye | dhāt | bṛhantam | ṛṣvam | ajaram | yuvānam | aṣāḷhena | śavasā | śūsu-vāṃsam | sadyaḥ | cit | yaḥ | vavṛdhe | asāmi

इन्द्रम्Indra (as the object of placing/establishing)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धिषणा(inspired) thought / sacred insight (personified)
धिषणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
सातयेfor winning, for gain/victory
सातये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक; from √सन्/√सा ‘to win, gain’ in Vedic usage)
धात्placed/established
धात्:
TypeVerb
Root√धा (दधाति)
बृहन्तम्the great
बृहन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
ऋष्वम्lofty, exalted
ऋष्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
अजरम्unaging
अजरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; a- + जर ‘aging’)
युवानम्youthful
युवानम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयुवान् (प्रातिपदिक)
अषाळ्हेनwith irresistible (unconquered)
अषाळ्हेन:
करण
TypeAdjective
Rootअषाळ्ह (प्रातिपदिक; a- + √सह/√षह ‘to overpower, withstand’)
शवसाmight, power
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
शूशुवांसम्grown strong, waxing
शूशुवांसम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjective)
Root√शु (शवते/शुनोति; Vedic ‘to swell, grow strong’) → शूशुवांस् (परिपूर्ण/परिपक्व कृदन्त)
सद्यःimmediately
सद्यः:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते)
असामिmightily / unceasingly (adverbial particle)
असामि:
TypeIndeclinable
Rootअसामि (अव्यय; Vedic intensifier/negation-like particle used adverbially in some passages)