Mantra 8
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.16)
Samhita Patha (Devanagari)
तव प्र यक्षि संदृशमुत क्रतुं सुदानवः । विश्वे जुषन्त कामिनः ॥
Samhita Patha (IAST)
तव॒ प्र य॑क्षि सं॒दृश॑मु॒त क्रतुं॑ सु॒दान॑वः । विश्वे॑ जुषन्त का॒मिन॑: ॥
Transliteration
táva prá yakṣi saṃ-dṛ́śam utá krátuṃ su-dā́navaḥ | víśve juṣanta kā́minaḥ ||
Translation
Offer forth your power of clear vision and your effective will; may all the generous givers, desiring the true fulfilment, take delight in them and be harmonized by your flame.
Padapatha (Word Analysis)
तव॑ । प्र । य॒क्षि॒ । स॒म्ऽदृश॑म् । उ॒त । क्रतु॑म् । सु॒ऽदान॑वः । विश्वे॑ । जु॒ष॒न्त॒ । का॒मिनः॑ ॥तव । प्र । यक्षि । सम्दृशम् । उत । क्रतुम् । सुदानवः । विश्वे । जुषन्त । कामिनः ॥tava | pra | yakṣi | sam-dṛśam | uta | kratum | su-dānavaḥ | viśve | juṣanta | kāminaḥ
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
यक्षिworship! / offer sacrifice!
यक्षि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
संदृशम्the sight/vision; the meeting/appearance
संदृशम्:
कर्म (object of यक्षि)
TypeNoun (abstract/quality)
Rootसंदृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन/समानदर्शन’)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
क्रतुम्resolve, power of will; ritual skill/plan
क्रतुम्:
कर्म (object coordinated with संदृशम्)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
सुदानवःthe good-givers / generous ones
सुदानवः:
कर्तृ (subject of जुषन्त)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक; ‘good-giving’)
विश्वेall (of them)
विश्वे:
कर्तृ (subject of जुषन्त; in apposition with सुदानवः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जुषन्तthey enjoy/accept/favour
जुषन्त:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
कामिनःdesirers, lovers (of it/you)
कामिनः:
कर्तृ (predicate/apposition to the subject: ‘as desirers’)
TypeNoun/Adjective
Rootकामिन् (प्रातिपदिक)