Mantra 7
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.16)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामग्ने स्वाध्यो मर्तासो देववीतये । यज्ञेषु देवमीळते ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वाम॑ग्ने स्वा॒ध्यो॒३॒॑ मर्ता॑सो दे॒ववी॑तये । य॒ज्ञेषु॑ दे॒वमी॑ळते ॥
Transliteration
tvā́m agne svā́dhyo mártāso devá-vītaye | yajñéṣu devám īḷate ||
Translation
O Agni, mortals who are self-disciplined kindle and adore you in the sacrifices, so that the gods may be led to us—so that the divine powers may partake in our offering and growth.
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽआ॒ध्यः॑ । मर्ता॑सः । दे॒वऽवी॑तये । य॒ज्ञेषु॑ । दे॒वम् । ई॒ळ॒ते॒ ॥त्वाम् । अग्ने । सुआध्यः । मर्तासः । देववीतये । यज्ञेषु । देवम् । ईळते ॥tvām | agne | su-ādhyaḥ | martāsaḥ | deva-vītaye | yajñeṣu | devam | īḷate
Word by Word
त्वाम्you (as object): you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाध्यःself-possessed / of good ordinance (epithet)
स्वाध्यः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्वाध्य (प्रातिपदिक; सु- + आध्य/आधि-सम्बद्ध)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
देववीतयेfor divine aid / for the gods’ favor
देववीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेववीति (प्रातिपदिक; देव + वीतिः ‘pursuit/aid/attendance’)
यज्ञेषुin (the) sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ईळतेthey praise / invoke
ईळते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ्/ईड् (धातु; स्तुति/प्रार्थना-अर्थे)