Mantra 6
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.16)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं दूतो अमर्त्य आ वहा दैव्यं जनम् । शृण्वन्विप्रस्य सुष्टुतिम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं दू॒तो अम॑र्त्य॒ आ व॑हा॒ दैव्यं॒ जन॑म् । शृ॒ण्वन्विप्र॑स्य सुष्टु॒तिम् ॥
Transliteration
tváṃ dūtó amártya ā́ vahā daívyaṃ jánam | śṛṇván víprasya su-stutím ||
Translation
You, the immortal messenger, bring here the divine peoples (powers); listening to the seer’s well-shaped praise, lead them into our awakened offering.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । दू॒तः । अम॑र्त्यः । आ । व॒ह॒ । दैव्य॑म् । जन॑म् । शृ॒ण्वन् । विप्र॑स्य । सु॒ऽस्तु॒तिम् ॥त्वम् । दूतः । अमर्त्यः । आ । वह । दैव्यम् । जनम् । शृण्वन् । विप्रस्य । सुस्तुतिम् ॥tvam | dūtaḥ | amartyaḥ | ā | vaha | daivyam | janam | śṛṇvan | viprasya | su-stutim
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ (विशेषणभावेन त्वम्-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ (दूतः/त्वम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य (प्रातिपदिक; मर्त्य < √मृ)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहcarry/bring!
वह:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (वहति)
दैव्यम्divine
दैव्यम्:
कर्म (जनम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)
जनम्people/folk (the divine folk)
जनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
शृण्वन्hearing
शृण्वन्:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धी; ‘hearing’)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√श्रु (शृणोति) → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)
विप्रस्यof the inspired poet/priest
विप्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
सुष्टुतिम्well-uttered praise/hymn
सुष्टुतिम्:
कर्म (शृण्वन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसु-ष्टुति (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)