Mantra 4
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja (with Bharata as referenced lineage/performer in the verse)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (likely; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामीळे अध द्विता भरतो वाजिभिः शुनम् । ईजे यज्ञेषु यज्ञियम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वामी॑ळे॒ अध॑ द्वि॒ता भ॑र॒तो वा॒जिभि॑: शु॒नम् । ई॒जे य॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञिय॑म् ॥
Transliteration
tvā́m īḷe ádha dvitā́ bhárato vājíbhiḥ śunám | ī́je yajñéṣu yajñíyam ||
Translation
I adore thee again and yet again; Bharata, with the forces of plenitude, seeks the happy good. He worships in the sacrifices the one who is worthy of sacrifice.
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । ई॒ळे॒ । अध॑ । द्वि॒ता । भ॒र॒तः । वा॒जिऽभिः॑ । शु॒नम् । ई॒जे । य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञिय॑म् ॥त्वाम् । ईळे । अध । द्विता । भरतः । वाजिभिः । शुनम् । ईजे । यज्ञेषु । यज्ञियम् ॥tvām | īḷe | adha | dvitā | bharataḥ | vāji-bhiḥ | śunam | īje | yajñeṣu | yajñiyam
Word by Word
त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईळेI praise / I invoke
ईळे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootईळ् (धातु; स्तुति/आह्वानार्थ)
अधthen, now, further
अध:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
द्विताa second time; again
द्विता:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (निपात)
TypeIndeclinable
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) → द्विता (अव्यय)
भरतःBharata (the Bharata)
भरतः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/tribal name)
Rootभरत (प्रातिपदिक; जन/व्यक्ति-नाम)
वाजिभिःwith prize-winning (steeds); with racers
वाजिभिः:
करण
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
शुनम्happily; prosperously; well
शुनम्:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय; ‘कल्याणम्/सुखम्’)
ईजेhe has worshipped / he performed sacrifice
ईजे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयज् (धातु; यज्ञ/पूजा-अर्थ)
यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यज्ञियम्the worship-worthy one; the sacrificial (deity)
यज्ञियम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; ‘यज्ञ-योग्य/यज्ञ-सम्बद्ध’)