Mantra 31
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (hymn-level)
Samhita Patha (Devanagari)
यो नो अग्ने दुरेव आ मर्तो वधाय दाशति । तस्मान्नः पाह्यंहसः ॥
Samhita Patha (IAST)
यो नो॑ अग्ने दु॒रेव॒ आ मर्तो॑ व॒धाय॒ दाश॑ति । तस्मा॑न्नः पा॒ह्यंह॑सः ॥
Transliteration
yó no agne durévā́ ā́ márto vadhā́ya dā́śati | tásmān naḥ pāhy áṃhasaḥ ||
Translation
Whatever mortal of ill-will offers himself to our destruction, O Agni, from him protect us from the narrowing anguish.
Padapatha (Word Analysis)
यः । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । दुः॒ऽएवः॑ । आ । मर्तः॑ । व॒धाय॑ । दाश॑ति । तस्मा॑त् । नः॒ । पा॒हि॒ । अंह॑सः ॥यः । नः । अग्ने । दुःएवः । आ । मर्तः । वधाय । दाशति । तस्मात् । नः । पाहि । अंहसः ॥yaḥ | naḥ | agne | duḥ-evaḥ | ā | martaḥ | vadhāya | dāśati | tasmāt | naḥ | pāhi | aṃhasaḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
दुरेवःill-disposed, hostile
दुरेवः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootदुरेव- (दुर्- + एव, प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
मर्तःa mortal (man)
मर्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक)
वधायfor slaying / for harm
वधाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवध- (प्रातिपदिक)
दाशतिgives, offers
दाशति:
—
TypeVerb
Root√दाश् (दाशति = ‘to offer, to give’; भ्वादि/परस्मैपद-प्रयोगः वैदिके)
तस्मात्from him / from that (one)
तस्मात्:
Apādāna
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
—
TypeVerb
Root√पा (पालने ‘to protect’)
अंहसःfrom distress/sin/evil
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस्- (प्रातिपदिक)