HomeRig VedaMandala 6Sukta 13Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.13

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

स सत्पतिः शवसा हन्ति वृत्रमग्ने विप्रो वि पणेर्भर्ति वाजम् । यं त्वं प्रचेत ऋतजात राया सजोषा नप्त्रापां हिनोषि ॥

स सत्प॑ति॒: शव॑सा हन्ति वृ॒त्रमग्ने॒ विप्रो॒ वि प॒णेर्भ॑र्ति॒ वाज॑म् । यं त्वं प्र॑चेत ऋतजात रा॒या स॒जोषा॒ नप्त्रा॒पां हि॒नोषि॑ ॥

sá sátpatiḥ śávasā hanti vṛtrám agne vípro ví paṇér bhárti vā́jam | yáṃ tváṃ práceta ṛtajāta rāyā́ sajóṣā náptrā apā́ṃ hinóṣi ||

He, lord of the true, by force smites the coverer; O Agni, the inspired seer bears away the plenitude of force from the trafficker. Whom thou, O foreknower, born of Ṛta, with thy plenitudes dost impel—together with the offspring of the waters—him thou drivest onward.

सः । सत्ऽप॑तिः । शव॑सा । ह॒न्ति॒ । वृ॒त्रम् । अ॒ग्ने॒ । विप्रः॑ । वि । प॒णेः । भ॒र्ति॒ । वाज॑म् । यम् । त्वम् । प्र॒ऽचे॒तः॒ । ऋ॒त॒ऽजा॒त॒ । रा॒या । स॒ऽजोषाः॑ । नप्त्रा॑ । अ॒पाम् । हि॒नोषि॑ ॥सः । सत्पतिः । शवसा । हन्ति । वृत्रम् । अग्ने । विप्रः । वि । पणेः । भर्ति । वाजम् । यम् । त्वम् । प्रचेतः । ऋतजात । राया । सजोषाः । नप्त्रा । अपाम् । हिनोषि ॥saḥ | sat-patiḥ | śavasā | hanti | vṛtram | agne | vipraḥ | vi | paṇeḥ | bharti | vājam | yam | tvam | pra-cetaḥ | ṛta-jāta | rāyā | sa-joṣāḥ | naptrā | apām | hinoṣi

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्पतिःlord of the good/true (good lord)
सत्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootसत् + पति (प्रातिपदिक)
शवसाby might, with strength
शवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
हन्तिslays
हन्ति:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructer)
वृत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विप्रःthe inspired sage/priest
विप्रः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
विapart, asunder, forth
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
पणेःfrom the Paṇi (miser/demon)
पणेः:
Apādāna
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
भर्तिbears, brings, carries off
भर्ति:
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
वाजम्prize, booty; strength/victory
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
यम्whom/which
यम्:
Karma
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रचेतःO far-seeing/wise one
प्रचेतः:
TypeAdjective/Noun (vocative)
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक)
ऋतजातO born of ṛta (cosmic order), rightly-born
ऋतजात:
TypeAdjective (past participial compound)
Rootऋत-जात (कृदन्त/समास; √जन्)
रायाwith wealth, by bounty
राया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootराय्/राय (प्रातिपदिक)
सजोषाःin companionship, in concord
सजोषाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस-जोषस् (प्रातिपदिक)
नप्त्राwith the two grandsons/descendants
नप्त्रा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनप्तृ (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
हिनोषिyou impel, you set in motion
हिनोषि:
TypeVerb
Rootहि (धातु; Vedic: ‘to impel/set in motion’)