HomeRig VedaMandala 6Sukta 1Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 6.1

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः ॥

सो अ॑ग्न ईजे शश॒मे च॒ मर्तो॒ यस्त॒ आन॑ट् स॒मिधा॑ ह॒व्यदा॑तिम् । य आहु॑तिं॒ परि॒ वेदा॒ नमो॑भि॒र्विश्वेत्स वा॒मा द॑धते॒ त्वोत॑: ॥

só agna ī́je śaśamé ca márto yás ta ā́naṭ samídhā havyádātim | yá āhútiṃ pári védā námobhir víśvet sà vāmā́ dadhate tvó­taḥ ||

That mortal worships and comes to right quietude who reaches your gift of the offering by the kindling. He who knows the oblation all around with acts of homage—he indeed holds all desirable plenitudes, protected by you.

सः । अ॒ग्ने॒ । ई॒जे॒ । श॒श॒मे । च॒ । मर्तः॑ । यः । ते॒ । आन॑ट् । स॒म्ऽइधा॑ । ह॒व्यऽदा॑तिम् । यः । आऽहु॑तिम् । परि॑ । वे॒द॒ । नमः॑ऽभिः । विश्वा॑ । इत् । सः । वा॒मा । द॒ध॒ते॒ । त्वाऽऊ॑तः ॥सः । अग्ने । ईजे । शशमे । च । मर्तः । यः । ते । आनट् । सम्इधा । हव्यदातिम् । यः । आहुतिम् । परि । वेद । नमःभिः । विश्वा । इत् । सः । वामा । दधते । त्वाऊतः ॥saḥ | agne | īje | śaśame | ca | martaḥ | yaḥ | te | ānaṭ | sam-idhā | havya-dātim | yaḥ | āhutim | pari | veda | namaḥ-bhiḥ | viśvā | it | saḥ | vāmā | dadhate | tvāūtaḥ

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(Sambodhana) संबोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ईजेhas worshipped / worships
ईजे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
शशमेhas become calm/peaceful; has found rest
शशमे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशम् (धातु)
and
:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Root
मर्तःthe mortal
मर्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour (thy)
ते:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आनट्called upon / cried to
आनट्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनट्/नद्? (वैदिक रूप) → √नद्/√नट् ‘to sound/cry out, to call’ (अनिश्चित-धातुपाठ-सम्बन्ध)
समिधाwith kindling-stick / with fuel
समिधा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
हव्यदातिम्the giving/bestowal of oblation
हव्यदातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य-दाति (प्रातिपदिक; दाति < √दा ‘to give’)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुतिम्the oblation
आहुतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootआहुति (प्रातिपदिक)
परिaround; fully
परि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि
वेदknows
वेद:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
नमोभिःwith reverences / with obeisances
नमोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
विश्वेत्even every one / absolutely all
विश्वेत्:
Kartā (विश्वः) / (निपात)
TypeAdjective/Particle
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + इत् (अव्यय-निपात) → ‘विश्व-इत्’
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वामाःgood things; desirable boons
वामाः:
Karma (दधते इत्यस्य) / (फल-रूपेण)
TypeAdjective (substantivized) / Noun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
दधतेthey place/hold; they obtain
दधते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
त्वोतःhelped by you; having your aid
त्वोतः:
(सम्बन्ध/विशेषण)
TypeNoun/Adjectival compound
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऊति (प्रातिपदिक) → ‘त्वत्-ऊत’ (समास/तद्धित-भाव)