Mantra 4
Sukta 5.82
Devata: Savitṛ
Samhita Patha (Devanagari)
अद्या नो देव सवितः प्रजावत्सावीः सौभगम् । परा दुष्ष्वप्न्यं सुव ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒द्या नो॑ देव सवितः प्र॒जाव॑त्सावी॒: सौभ॑गम् । परा॑ दु॒ष्ष्वप्न्यं॑ सुव ॥
Transliteration
adyā́ no deva savitaḥ prajā́vatsāvī́ḥ sáubhagam | párā duṣṣvápnyaṃ suva ||
Translation
Today, O god Savitṛ, impel for us a felicity rich in progeny and growth; drive far away the evil dream that clouds the inner seeing.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒द्य । नः॒ । दे॒व॒ । स॒वि॒त॒रिति॑ । प्र॒जाऽव॑त् । सा॒वीः॒ । सौभ॑गम् । परा॑ । दुः॒ऽस्वप्न्य॑म् । सु॒व॒ ॥अद्य । नः । देव । सवितरिति । प्रजावत् । सावीः । सौभगम् । परा । दुःस्वप्न्यम् । सुव ॥adya | naḥ | deva | savitariti | prajāvat | sāvīḥ | saubhagam | parā | duḥ-svapnyam | suva
Word by Word
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल-अधिकारण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
नःto us / our
नः:
Sampradāna (beneficiary ‘to us’) / or Ṣaṣṭhī-sambandha (‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
देवO god
देव:
(Address) —
TypeNoun (vocative)
Rootदेव
सवितःO Savitar
सवितः:
(Address) —
TypeNoun (vocative)
Rootसवितृ
प्रजावत्endowed with offspring
प्रजावत्:
Karma (result/object of the causative wish)
TypeAdjective
Rootप्रजा + वत् (प्रजावत्)
सावीःimpel, grant, bring about
सावीः:
(Predicate) —
TypeVerb
Rootसू (धातु) → सव्/सावय् (causative stem)
सौभगम्good fortune, prosperity
सौभगम्:
Karma (what is to be granted)
TypeNoun
Rootसौभग (from सु- + भग ‘good fortune’)
पराaway, forth
परा:
(Verb-modifier) —
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
दुष्ष्वप्न्यम्evil dream, nightmare (evil)
दुष्ष्वप्न्यम्:
Karma (thing to be driven away)
TypeNoun/Adjective
Rootदुः-स्वप्न्य (दुष् + स्वप्न ‘bad dream’ + य)
सुवdrive away, impel
सुव:
(Predicate) —
TypeVerb
Rootसू (धातु) with preverb परा implied by proximity; Vedic imperative/aorist injunctive