HomeRig VedaMandala 5Sukta 80Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.80

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī (probable)

एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव स्नाती दृशये नो अस्थात् । अप द्वेषो बाधमाना तमांस्युषा दिवो दुहिता ज्योतिषागात् ॥

ए॒षा शु॒भ्रा न त॒न्वो॑ विदा॒नोर्ध्वेव॑ स्ना॒ती दृ॒शये॑ नो अस्थात् । अप॒ द्वेषो॒ बाध॑माना॒ तमां॑स्यु॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता ज्योति॒षागा॑त् ॥

eṣā́ śubhrā́ ná tanvò vidānórdhveva snātī́ dṛśáye no asthāt | ápa dvéṣo bādhamānā́ tamāṃsy uṣā́ divó duhitā́ jyotiṣā́gāt ||

This Dawn, pure and bright, knowing her own form, has stood for our seeing like one who rises and is bathed in radiance. Driving away hostility and the darknesses, Ushas, the daughter of Heaven, has come with light.

ए॒षा । शु॒भ्रा । न । त॒न्वः॑ । वि॒दा॒ना । ऊ॒र्ध्वाऽइ॑व । स्ना॒ती । दृ॒शये॑ । नः॒ । अ॒स्था॒त् । अप॑ । द्वेषः॑ । बाध॑माना । तमां॑सि । उ॒षाः । दि॒वः । दु॒हि॒ता । ज्योति॑षा । आ । अ॒गा॒त् ॥एषा । शुभ्रा । न । तन्वः । विदाना । ऊर्ध्वाइव । स्नाती । दृशये । नः । अस्थात् । अप । द्वेषः । बाधमाना । तमांसि । उषाः । दिवः । दुहिता । ज्योतिषा । आ । अगात् ॥eṣā | śubhrā | na | tanvaḥ | vidānā | ūrdhvāiva | snātī | dṛśaye | naḥ | asthāt | apa | dveṣaḥ | bādhamānā | tamāṃsi | uṣāḥ | divaḥ | duhitā | jyotiṣā | ā | agāt

एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुभ्राbright, radiant
शुभ्रा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक) < √शुभ्/शुभ्र् (दीप्तौ) (निरुक्त-सम्बन्ध)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
तन्वःof the body, of her form
तन्वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
विदानौknowing, discerning
विदानौ:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (participle-like)
Root√विद् (ज्ञाने) → विदान (कृदन्त/विशेषण ‘जानन्/विद्वान्’)
ऊर्ध्वाupright, rising
ऊर्ध्वा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
स्नातीbathes, washes
स्नाती:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√स्ना (स्नाने)
दृशयेfor seeing, for sight
दृशये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदृश् (प्रातिपदिक/न.) ‘दर्शन’ → दृशय (दत्तिव/उद्देश्य)
नःfor us / of us
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्थात्stood forth, appeared
अस्थात्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति)
अपaway
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
द्वेषःhatreds, hostilities
द्वेषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक) < √द्विष् (द्वेषे)
बाधमानाdriving away, repelling
बाधमाना:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Root√बाध् (पीडने/निवारणे) → बाधमान (वर्तमान कृदन्त)
तमांसिdarknesses
तमांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
उषाःUṣas, Dawn
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
दुहिताdaughter
दुहिता:
कर्तृ (उषाः का विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
ज्योतिषाwith light
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अगात्came, arrived
अगात्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थे)