HomeRig VedaMandala 5Sukta 80Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 5.80

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī (probable)

एषा प्रतीची दुहिता दिवो नॄन्योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः । व्यूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर्ज्योतिर्युवतिः पूर्वथाकः ॥

ए॒षा प्र॑ती॒ची दु॑हि॒ता दि॒वो नॄन्योषे॑व भ॒द्रा नि रि॑णीते॒ अप्स॑: । व्यू॒र्ण्व॒ती दा॒शुषे॒ वार्या॑णि॒ पुन॒र्ज्योति॑र्युव॒तिः पू॒र्वथा॑कः ॥

eṣā́ pratī́cī duhitā́ divó nṝ́n yoṣéva bhadrā́ ní riṇīte ápsaḥ | vy-ūrṇvatī́ dāśúṣe vā́ryāṇi púner jyótir yuvatíḥ pū́rva-thā́kaḥ ||

This Dawn, returning again, the daughter of Heaven, like a gracious woman, draws human beings toward her active beauty and work. Unfolding her desirable gifts to the giver, the young one re-establishes the light again, as in the former way.

ए॒षा । प्र॒ती॒ची । दु॒हि॒ता । दि॒वः । नॄन् । योषा॑ऽइव । भ॒द्रा । नि । रि॒णी॒ते॒ । अप्सः॑ । वि॒ऽऊ॒र्ण्व॒ती । दा॒शुषे॑ । वार्या॑णि । पुनः॑ । ज्योतिः॑ । यु॒व॒तिः । पू॒र्वऽथा॑ । अ॒क॒रित्य॑कः ॥एषा । प्रतीची । दुहिता । दिवः । नॄन् । योषाइव । भद्रा । नि । रिणीते । अप्सः । विऊर्ण्वती । दाशुषे । वार्याणि । पुनः । ज्योतिः । युवतिः । पूर्वथा । अकरित्यकः ॥eṣā | pratīcī | duhitā | divaḥ | nṝn | yoṣāiva | bhadrā | ni | riṇīte | apsaḥ | vi-ūrṇvatī | dāśuṣe | vāryāṇi | punaḥ | jyotiḥ | yuvatiḥ | pūrva-thā | akar ity akaḥ

एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) स्त्री.
प्रतीचीturned toward (us)/western-facing
प्रतीची:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक)
दुहिताdaughter
दुहिता:
कर्तृ (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
नॄन्men
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
योषाa young woman
योषा:
कर्तृ (उपमान/उपमेय-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भद्राauspicious/beautiful
भद्रा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
निdown/away (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootनि
रिणीतेshe sets in motion/causes to flow; she releases
रिणीते:
क्रिया
TypeVerb
Root√री (रीणाति/रिणीते)
अप्सःwaters
अप्सः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
व्यूर्ण्वतीunfolding/spreading out
व्यूर्ण्वती:
कर्तृ (सहक्रिया/विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootवि + √वृ (वृणोति) → व्यूर्ण्वत् (वर्तमान-कृदन्त)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent, from participle)
Root√दाश् (दाशति) → दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वार्याणिchoice boons/valuable gifts
वार्याणि:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
युवतिःthe young woman (Dawn)
युवतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयुवति (प्रातिपदिक)
पूर्वथाas before/according to former custom
पूर्वथा:
TypeIndeclinable
Rootपूर्वथा
अकःhas come/has moved (has appeared)
अकः:
क्रिया
TypeVerb
Root√अञ्च्/√अक् (वैदिक: अक् ‘to move/drive’)