HomeRig VedaMandala 5Sukta 75Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.75

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

बोधिन्मनसा रथ्येषिरा हवनश्रुता । विभिश्च्यवानमश्विना नि याथो अद्वयाविनं माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥

बो॒धिन्म॑नसा र॒थ्ये॑षि॒रा ह॑वन॒श्रुता॑ । विभि॒श्च्यवा॑नमश्विना॒ नि या॑थो॒ अद्व॑याविनं॒ माध्वी॒ मम॑ श्रुतं॒ हव॑म् ॥

bódhin manasā rathyé iṣirā́ havanaśrutā́ | víbhiś cyávānam aśvinā ní yātho ádvayāvinaṃ mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||

Awake in mind, swift on the chariot-road, hearers of the call—O Aśvins, with your powers you set right Cyavāna, the undivided one. Hear my honeyed invocation.

बो॒धित्ऽम॑नसा । र॒थ्या॑ । इ॒षि॒रा । ह॒व॒न॒ऽश्रुता॑ । विऽभिः॑ । च्यवा॑नम् । अ॒श्वि॒ना॒ । नि । या॒थः॒ । अद्व॑याविनम् । माध्वी॒ इति॑ । मम॑ । श्रुत॑म् । हव॑म् ॥बोधित्मनसा । रथ्या । इषिरा । हवनश्रुता । विभिः । च्यवानम् । अश्विना । नि । याथः । अद्वयाविनम् । माध्वी इति । मम । श्रुतम् । हवम् ॥bodhit-manasā | rathyā | iṣirā | havana-śrutā | vi-bhiḥ | cyavānam | aśvinā | ni | yāthaḥ | advayāvinam | mādhvī iti | mama | śrutam | havam

बोधिbe aware; wake up; take notice
बोधि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (बोधने)
मनसाwith (your) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रा.)
रथ्येon the chariot-path; in the chariot-way
रथ्ये:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रा.; रथ-सम्बन्धी)
इषिराswift, vigorous (you two)
इषिरा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootइषिर (प्रा.)
हवनश्रुताhearers of the invocation
हवनश्रुता:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहवन-श्रुत (प्रा.; तत्पुरुष)
विभिःwith birds (as helpers/means)
विभिः:
करण
TypeNoun
Rootवि (प्रा.; ‘पक्षी’/‘विहग’ इत्यर्थे वैदिकः)
च्यवानम्Chyavāna (the sage)
च्यवानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रा.; √च्यु ‘चलने/पतने’ से क्त/न-प्रत्ययान्त)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रा.)
निdown; into; firmly
नि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootनि
याथःyou two go/come
याथः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√या (गतौ)
अद्वयाविनम्the one possessing non-duality; the undeceived/without duplicity
अद्वयाविनम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअद्वयाविन् (प्रा.; ‘अद्वया’ + ‘विन्’)
माध्वीhoney-sweet; mead-like
माध्वी:
कर्म
TypeAdjective
Rootमाध्वी (प्रा.; मधु-सम्बन्धिनी)
ममmy
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
श्रुतम्heard; heeded
श्रुतम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Root√श्रु (श्रवणे) → श्रुत (कृदन्त)
हवम्invocation; call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रा.; √ह्वे/√हू ‘आह्वाने’ से)