HomeRig VedaMandala 5Sukta 75Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.75

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सुष्टुभो वां वृषण्वसू रथे वाणीच्याहिता । उत वां ककुहो मृगः पृक्षः कृणोति वापुषो माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥

सु॒ष्टुभो॑ वां वृषण्वसू॒ रथे॒ वाणी॒च्याहि॑ता । उ॒त वां॑ ककु॒हो मृ॒गः पृक्ष॑: कृणोति वापु॒षो माध्वी॒ मम॑ श्रुतं॒ हव॑म् ॥

suṣṭúbho vāṃ vṛṣaṇvasū ráthe vāṇī́cy ā́hitā | utá vāṃ kakúho mṛgáḥ pṛ́kṣaḥ kṛṇoti vā́puṣo mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||

Your well-shaped praises are set upon your chariot, O lords of force and plenitude. And the high-crested swift one makes for you a shining form—hear my honeyed call.

सु॒ऽस्तुभः॑ । वा॒म् । वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्ऽवसू । रथे॑ । वाणी॑ची । आहि॑ता । उ॒त । वा॒म् । क॒कु॒हः । मृ॒गः । पृक्षः॑ । कृ॒णो॒ति॒ । वा॒पु॒षः । माध्वी॒ इति॑ । मम॑ । श्रुत॑म् । हव॑म् ॥सुस्तुभः । वाम् । वृषण्वसू इति वृषण्वसू । रथे । वाणीची । आहिता । उत । वाम् । ककुहः । मृगः । पृक्षः । कृणोति । वापुषः । माध्वी इति । मम । श्रुतम् । हवम् ॥su-stubhaḥ | vām | vṛṣaṇvasūitivṛṣaṇ-vasū | rathe | vāṇīcī | āhitā | uta | vām | kakuhaḥ | mṛgaḥ | pṛkṣaḥ | kṛṇoti | vāpuṣaḥ | mādhvī iti | mama | śrutam | havam

सु-ष्टुभःwell-praising, good praisers
सु-ष्टुभः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / Kartā (as qualifier)
TypeAdjective
Root√स्तुभ् (स्तुभ् ‘स्तुतौ’) / स्तुभ्- (प्रातिपदिक) with उपसर्ग सु-
वाम्of you two / your
वाम्:
सम्बन्ध / Adhikaraṇa (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्वितीया/षष्ठी द्विवचन-रूप)
वृषण्वसूO you two ‘bull-like/virile’ Vasus (i.e., the Aśvins)
वृषण्वसू:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृषण्वसु- (प्रातिपदिक; वृषण् + वसु)
रथेon/in the chariot
रथे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootरथ-
वाणीspeech, voice
वाणी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाणी-
इच्यindeed/and (particle)
इच्य:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootइच्य (निपात/अव्यय; Vedic particle, often intensifying/connecting)
आ-हिताplaced, set upon (there)
आ-हिता:
विशेषण (वाणी-)
TypeAdjective (PPP)
Root√धा (धाञ् ‘धारणे’) → हित (PPP) with उपसर्ग आ-; प्रातिपदिक: आहित-
उतand also
उत:
सम्बन्ध (conj.)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ककुहःthe hump-backed one / a humped (animal)
ककुहः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootककुह-
मृगःwild animal, deer
मृगः:
कर्तृ (apposition to ककुहः)
TypeNoun
Rootमृग-
पृक्षःsprinkling/refreshing one (name/epithet)
पृक्षः:
कर्तृ (apposition)
TypeNoun
Rootपृक्ष-
कृणोतिmakes, does
कृणोति:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (डुकृञ् ‘करणे’)
वापुषःbeautiful forms, beauties
वापुषः:
कर्म
TypeNoun
Rootवापुष्-
माध्वीःhoney-sweet, mead-like
माध्वीः:
विशेषण (वापुषः) / Karma-qualifier
TypeAdjective/Noun
Rootमाध्वी-
ममmy
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
श्रुतम्heard, hearkened-to
श्रुतम्:
विशेषण (हवम्)
TypeAdjective (PPP)
Root√श्रु (श्रु ‘श्रवणे’) → श्रुत (PPP) / श्रुत-
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव- (from √हू ‘आह्वाने’)