HomeRig VedaMandala 5Sukta 74Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 5.74

Rishi: Atri
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

प्र च्यवानाज्जुजुरुषो वव्रिमत्कं न मुञ्चथः । युवा यदी कृथः पुनरा काममृण्वे वध्वः ॥

प्र च्यवा॑नाज्जुजु॒रुषो॑ व॒व्रिमत्कं॒ न मु॑ञ्चथः । युवा॒ यदी॑ कृ॒थः पुन॒रा काम॑मृण्वे व॒ध्व॑: ॥

prá cyavānā́j jujurúṣo vavrím atkáṃ ná muñcathaḥ | yúvā yádī kṛtháḥ púnar ā́ kā́mam ṛṇve vádhvaḥ ||

From Cyavāna, worn with age, you did not loose the enclosing skin as one sheds a garment; rather, when you made him young again, the bride’s desire was fulfilled anew.

प्र । च्यवा॑नात् । जु॒जु॒रुषः॑ । व॒व्रिम् । अत्क॑म् । न । मु॒ञ्च॒थः॒ । युवा॑ । यदि॑ । कृ॒थः । पुनः॑ । आ । काम॑म् । ऋ॒ण्वे॒ । व॒ध्वः॑ ॥प्र । च्यवानात् । जुजुरुषः । वव्रिम् । अत्कम् । न । मुञ्चथः । युवा । यदि । कृथः । पुनः । आ । कामम् । ऋण्वे । वध्वः ॥pra | cyavānāt | jujuruṣaḥ | vavrim | atkam | na | muñcathaḥ | yuvā | yadi | kṛthaḥ | punaḥ | ā | kāmam | ṛṇve | vadhvaḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
च्यवानात्from (the) fallen/declining one
च्यवानात्:
Apādāna
TypeNoun (from participle)
Rootच्यव (dhātu) / च्यवान (kṛdanta-stem)
जुजुरुषःyou two wish to make (him) grow old / wish to wear out
जुजुरुषः:
Kartā
TypeVerb (finite)
Rootजर्/जॄ (dhātu) → desiderative stem जुजुरुष-
वव्रिमत्कम्the one possessing a covering/armor (i.e., well-protected)
वव्रिमत्कम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवव्रि- (prātipadika; ‘covering/enclosure’ etc.) + मत् (possessive)
not / like
:
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
मुञ्चथःyou two release/let go
मुञ्चथः:
Kartā
TypeVerb (finite)
Rootमुच् (dhātu)
युवाyou two (young ones)
युवा:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootयुव (prātipadika)
यदिif/when
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (conjunction)
कृथःyou two did/made
कृथः:
Kartā
TypeVerb (finite)
Rootकृ (dhātu)
पुनःagain, back
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (adverb)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
कामम्desire, wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम (prātipadika)
ऋण्वेI attain/reach
ऋण्वे:
Kartā
TypeVerb (finite)
Rootऋ/अृ (dhātu) ‘to reach, attain’ (Vedic)
वध्वःof the bride/young woman
वध्वः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootवधू (prātipadika)