HomeRig VedaMandala 5Sukta 74Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 5.74

Rishi: Atri
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

कं याथः कं ह गच्छथः कमच्छा युञ्जाथे रथम् । कस्य ब्रह्माणि रण्यथो वयं वामुश्मसीष्टये ॥

कं या॑थ॒: कं ह॑ गच्छथ॒: कमच्छा॑ युञ्जाथे॒ रथ॑म् । कस्य॒ ब्रह्मा॑णि रण्यथो व॒यं वा॑मुश्मसी॒ष्टये॑ ॥

káṃ yā́thaḥ káṃ ha gacchathaḥ kám ácchā yuñjā́the rátham | kásya bráhmāṇi raṇyatho vayáṃ vām uśmasī́ṣṭaye ||

To whom do you go, to whom indeed do you travel; towards whom do you yoke your chariot? In whose mantras do you take delight? We long for you two for the fulfilment of the sacrifice and the inner offering.

कम् । या॒थः॒ । कम् । ह॒ । ग॒च्छ॒थः॒ । कम् । अच्छ॑ । यु॒ञ्जा॒थे॒ इति॑ । रथ॑म् । कस्य॑ । ब्रह्मा॑णि । र॒ण्य॒थः॒ । व॒यम् । वा॒म् । उ॒श्म॒सि॒ । इ॒ष्टये॑ ॥कम् । याथः । कम् । ह । गच्छथः । कम् । अच्छ । युञ्जाथे इति । रथम् । कस्य । ब्रह्माणि । रण्यथः । वयम् । वाम् । उश्मसि । इष्टये ॥kam | yāthaḥ | kam | ha | gacchathaḥ | kam | accha | yuñjātheiti | ratham | kasya | brahmāṇi | raṇyathaḥ | vayam | vām | uśmasi | iṣṭaye

कम्whom?/which?
कम्:
Karma (प्रश्नवाचकः; गन्तव्य/विषयः)
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → क
याथःyou two go
याथः:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
कम्whom?/which?
कम्:
Karma (प्रश्नवाचकः)
TypePronoun
Rootकिम् → क
indeed/then
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
गच्छथःyou two go
गच्छथः:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छ
कम्whom?/which?
कम्:
Karma (प्रश्नवाचकः)
TypePronoun
Rootकिम् → क
अच्छाtowards, hither
अच्छा:
Adhikaraṇa (दिशा/गमन-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय/उपसर्गार्थ)
युञ्जाथेyou two yoke/harness
युञ्जाथे:
Kriyā
TypeVerb
Rootयुज् (धातु) → युञ्ज
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
कस्यof whom?/whose?
कस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → क
ब्रह्माणिsacred formulations/hymns
ब्रह्माणि:
Karma (रण्यथोः विषयः)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
रण्यथोyou two rejoice/delight
रण्यथो:
Kriyā
TypeVerb
Rootरण्/रण्य (धातु; ‘to rejoice, be delighted’)
वयम्we
वयम्:
Kartā (उश्मसीत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → वयम्
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna/Viṣaya (उश्मसी—‘you two’ as desired/for you two)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → वाम्
उश्मसीwe desire
उश्मसी:
Kriyā
TypeVerb
Rootवश्/उश् (धातु; ‘to wish, desire’) → उश्
इष्टयेfor the sacrifice/rite
इष्टये:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक; ‘sacrifice, oblation, rite’)