HomeRig VedaMandala 5Sukta 73Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.73

Devata: Aśvins

तदू षु वामेना कृतं विश्वा यद्वामनु ष्टवे । नाना जातावरेपसा समस्मे बन्धुमेयथुः ॥

तदू॒ षु वा॑मे॒ना कृ॒तं विश्वा॒ यद्वा॒मनु॒ ष्टवे॑ । नाना॑ जा॒ताव॑रे॒पसा॒ सम॒स्मे बन्धु॒मेय॑थुः ॥

tád ū́ ṣú vām enā́ kṛtáṃ viśvā́ yád vām ánu ṣṭáve | nā́nā jātā́v arepasā́ sám asmé bandhum éyathuḥ ||

All this is indeed your doing, whenever one follows with praise. Though born in different ways, O flawless ones, you come together to us as kin—making an intimate bond with the human seeker.

तत् । ऊँ॒ इति॑ । सु । वा॒म् । ए॒ना । कृ॒तम् । विश्वा॑ । यत् । वा॒म् । अनु॑ । स्तवे॑ । नाना॑ । जा॒तौ । अ॒रे॒पसा॑ । सम् । अ॒स्मे इति॑ । बन्धु॑म् । आ । ई॒य॒थुः॒ ॥तत् । ऊँ इति । सु । वाम् । एना । कृतम् । विश्वा । यत् । वाम् । अनु । स्तवे । नाना । जातौ । अरेपसा । सम् । अस्मे इति । बन्धुम् । आ । ईयथुः ॥tat | oṃ iti | su | vām | enā | kṛtam | viśvā | yat | vām | anu | stave | nānā | jātau | arepasā | sam | asme iti | bandhum | ā | īyathuḥ

तत्that
तत्:
Karma (यद्-उपवाक्ये ‘कृतम्’ इत्यस्य) / सम्बन्धसूचक
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊँindeed / surely
ऊँ:
TypeIndeclinable
Rootऊँ (निपात)
षुjust / indeed
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘वामेना’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एनाby this / with this
एना:
Karaṇa
TypePronoun
Rootएना (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘एतद्/इदम्’ इत्यस्य प्राचीनरूप)
कृतम्done, made
कृतम्:
Karma-विशेषण / विधेय
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma (कृतम् इत्यस्य) / समुच्चय
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय (यद्-तद्) — ‘तत् … यत्’
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अनुafter, following; in accordance with
अनु:
— (क्रियाविशेषण) / उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ष्टवेis praised / is being praised
ष्टवे:
Kriyā (यद्-उपवाक्ये)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) → स्तवे (आत्मनेपद)
नानाvariously, in many ways
नाना:
— (विशेषणार्थे)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
जातौ(you) two born ones / the two who are born
जातौ:
Kartā (मुख्यवाक्ये ‘… ईयथुः’ इत्यस्य) — ‘(युवाम्) जातौ’
TypeNoun (dual)
Rootजात (कृदन्त/प्रातिपदिक; √जन् → जात)
अरेपसाfaultless, spotless
अरेपसा:
Karma-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास, ‘रेपस्’=दोष/कल्मष)
सम्together, completely
सम्:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अस्मेto us / for us (Vedic form)
अस्मे:
Sampradāna (दत्त्यर्थ) / Adhikaraṇa (स्थाने) — प्रसङ्गानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
बन्धुम्kin, ally, bond
बन्धुम्:
Karma
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
ईयथुःyou two have come / have gone (approached)
ईयथुः:
Kriyā (मुख्यवाक्ये); कर्ता = ‘(युवाम्) जातौ’
TypeVerb
Rootइ (धातु ‘गम्/य’ अर्थे) → ईयथुः