HomeRig VedaMandala 5Sukta 65Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.65

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Mitra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

मित्रो अंहोश्चिदादुरु क्षयाय गातुं वनते । मित्रस्य हि प्रतूर्वतः सुमतिरस्ति विधतः ॥

मि॒त्रो अं॒होश्चि॒दादु॒रु क्षया॑य गा॒तुं व॑नते । मि॒त्रस्य॒ हि प्र॒तूर्व॑तः सुम॒तिरस्ति॑ विध॒तः ॥

mitró aṃhóś cid ā́d urú kṣáyāya gātúṃ vanate | mitrásya hí pratū́rvataḥ sumatír ásti vidhatáḥ ||

Mitra, even from distress, wins a wide passage for the dwelling; for Mitra, overcoming opposition, has the good mind for the one who serves and orders the work.

मि॒त्रः । अं॒होः । चि॒त् । आत् । उ॒रु । क्षया॑य । गा॒तुम् । व॒न॒ते॒ । मि॒त्रस्य॑ । हि । प्र॒ऽतूर्व॑तः । सु॒ऽम॒तिः । अस्ति॑ । वि॒ध॒तः ॥मित्रः । अंहोः । चित् । आत् । उरु । क्षयाय । गातुम् । वनते । मित्रस्य । हि । प्रतूर्वतः । सुमतिः । अस्ति । विधतः ॥mitraḥ | aṃhoḥ | cit | āt | uru | kṣayāya | gātum | vanate | mitrasya | hi | pra-tūvartaḥ | su-matiḥ | asti | vidhataḥ

मित्रःMitra (the deity)
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अंहःfrom distress/sin
अंहः:
अपादान (विमोचन-हेतु/यस्मात्)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
towards; forth (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दुरुwidely; far and wide
दुरु:
TypeIndeclinable
Rootदुरु (अव्यय/विशेषण-प्रयोग; RV)
क्षयायfor dwelling/abode
क्षयाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
गातुम्path; passage
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक)
वनतेwins; obtains
वनते:
TypeVerb
Root√वन् (वन्/वनते)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
हिfor; indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
प्रतूर्वतःof the overpowering/prevailing (one)
प्रतूर्वतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootप्रतूर्वत् (प्रातिपदिक; ‘overpowering, prevailing’)
सुमतिःgood thought; benevolence
सुमतिः:
कर्तृ (अस्ति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootसु- + मति (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Root√अस्
विधतःof the worshipper (the one who performs the rite)
विधतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविधत् (प्रातिपदिक; ‘worshipper/ordainer’, from √धा with vi-; RV)