HomeRig VedaMandala 5Sukta 64Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.64

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Mitra–Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवाभ्यां मित्रावरुणोपमं धेयामृचा । यद्ध क्षये मघोनां स्तोतॄणां च स्पूर्धसे ॥

यु॒वाभ्यां॑ मित्रावरुणोप॒मं धे॑यामृ॒चा । यद्ध॒ क्षये॑ म॒घोनां॑ स्तोतॄ॒णां च॑ स्पू॒र्धसे॑ ॥

yuvā́bhyāṃ mitrāvaruṇopamáṃ dheyām ṛcā́ | yád dha kṣáye maghónāṃ stotṝṇā́ṃ ca spū́rdhase ||

To you two, Mitra and Varuṇa, may I set a hymn of fitting measure; for in the dwelling you strive on behalf of the bounteous and of the singers.

यु॒वाभ्या॑म् । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । उ॒प॒ऽमम् । धे॒या॒म् । ऋ॒चा । यत् । ह॒ । क्षये॑ । म॒घोना॑म् । स्तो॒तॄ॒णाम् । च॒ । स्पू॒र्धसे॑ ॥युवाभ्याम् । मित्रावरुणा । उपमम् । धेयाम् । ऋचा । यत् । ह । क्षये । मघोनाम् । स्तोतॄणाम् । च । स्पूर्धसे ॥yuvābhyām | mitrāvaruṇā | upa-mam | dheyām | ṛcā | yat | ha | kṣaye | maghonām | stotṝṇām | ca | spūrdhase

युवाभ्याम्by you two (with you two)
युवाभ्याम्:
करण
TypePronoun
Rootयुव (प्रातिपदिक) < युष्मद् (युवाम्-प्रयोगः) / द्वितीयपुरुष-द्विवचन सर्वनाम
मित्रावरुणौMitra and Varuṇa
मित्रावरुणौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र + वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक) (द्वन्द्व)
उपमम्a likeness; a fitting comparison
उपमम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootउपम (प्रातिपदिक) < उपमा
धेयाम्may I place/compose
धेयाम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, set, establish’
ऋचाwith a verse
ऋचा:
करण
TypeNoun
Rootऋच्/ऋचा (प्रातिपदिक) ‘ṛc, verse’
यत्which/that (fact that)
यत्:
सम्बन्ध
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
क्षयेin the dwelling; at home
क्षये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक) < √क्षि ‘to dwell’ (निवास/आवास) अथवा ‘क्षय’ ‘abode’
मघोनाम्of the generous (patrons)
मघोनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन् (प्रातिपदिक) ‘bountiful, generous’
स्तोतॄणाम्of the praisers
स्तोतॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक) < √स्तु ‘to praise’
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
स्पूर्धसेyou vie/contend (with them)
स्पूर्धसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्पर्ध्/स्पूर्ध् (धातु) ‘to vie, contend, rival’