Mantra 2
Sukta 5.61
Rishi: Śyāvāśva Ātreya (traditional)
Devata: Maruts (probable; interrogatives about their chariot/steeds are common in Marut hymns)
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
क्व वोऽश्वाः क्वाभीशवः कथं शेक कथा यय । पृष्ठे सदो नसोर्यमः ॥
Samhita Patha (IAST)
क्व१॒॑ वोऽश्वा॒: क्वा॒३॒॑भीश॑वः क॒थं शे॑क क॒था य॑य । पृ॒ष्ठे सदो॑ न॒सोर्यम॑: ॥
Transliteration
kva vo’śvāḥ kvābhīśavaḥ kathaṃ śeka kathā yaya | pṛṣṭhe sado nasor yamaḥ ||
Translation
Where are your horses, where your reins? How are you able, how do you move—how is your seat upon the back, and what is the yoking/measure of your course?
Padapatha (Word Analysis)
क्व॑ । वः॒ । अश्वाः॑ । क्व॑ । अ॒भीश॑वः । क॒थम् । शे॒क॒ । क॒था । य॒य॒ । पृ॒ष्ठे । सदः॑ । न॒सोः । यमः॑ ॥क्व । वः । अश्वाः । क्व । अभीशवः । कथम् । शेक । कथा । यय । पृष्ठे । सदः । नसोः । यमः ॥kva | vaḥ | aśvāḥ | kva | abhīśavaḥ | katham | śeka | kathā | yaya | pṛṣṭhe | sadaḥ | nasoḥ | yamaḥ
Word by Word
क्वwhere?
क्व:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
वःof you (your)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्व-
क्वwhere?
क्व:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
आभीशवःreins (bridle-straps)
आभीशवः:
Kartā
TypeNoun
Rootआ-भीशु-
कथम्how?
कथम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकथम् (प्रश्नाव्यय)
शेकwas able / could
शेक:
Kartā
TypeVerb
Rootशक्
कथाhow?
कथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकथा (प्रश्नाव्यय)
ययwent
यय:
Kartā
TypeVerb
Rootया
पृष्ठेon the back / on the ridge
पृष्ठे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृष्ठ-
सदःseat; sitting-place; assembly
सदः:
Karma
TypeNoun
Rootसदस्-
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
असोर्यमःYama, the Asurya (mysterious/otherworldly)
असोर्यमः:
Kartā
TypeCompound (Adj+Noun)
Rootअसुर्य- (विशेषण) + यम-