Mantra 14
Sukta 5.61
Rishi: Atri (Ātreya) or Atris (Ātreyāḥ) (traditional; unspecified in input)
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
को वेद नूनमेषां यत्रा मदन्ति धूतयः । ऋतजाता अरेपसः ॥
Samhita Patha (IAST)
को वे॑द नू॒नमे॑षां॒ यत्रा॒ मद॑न्ति॒ धूत॑यः । ऋ॒तजा॑ता अरे॒पस॑: ॥
Transliteration
kó veda nūnám eṣā́ṃ yátrā mádanti dhūtáyaḥ | ṛtá-jātā arepásaḥ ||
Translation
Who now truly knows where these pure-shining ones take their ecstasy—born of the Truth, stainless in their being?
Padapatha (Word Analysis)
कः । वे॒द॒ । नू॒नम् । ए॒षा॒म् । यत्र॑ । मद॑न्ति । धूत॑यः । ऋ॒तऽजा॑ताः । अ॒रे॒पसः॑ ॥कः । वेद । नूनम् । एषाम् । यत्र । मदन्ति । धूतयः । ऋतजाताः । अरेपसः ॥kaḥ | veda | nūnam | eṣām | yatra | madanti | dhūtayaḥ | ṛta-jātāḥ | arepasaḥ
Word by Word
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
नूनम्now; indeed
नूनम्:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
मदन्तिrejoice; are exhilarated
मदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (मदँ हर्षे/प्रमादे)
धूतयःthe impelling forces; impulses
धूतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधूति- (प्रातिपदिक; √धू/√धव् इत्यादि-सम्बद्ध, ‘धूनन/प्रेरणा/वेग’ अर्थे; RV-प्रयोगे ‘impulses/instigations’)
ऋतजाताःborn of ṛta (cosmic order); truth-born
ऋतजाताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootऋत- + जात- (√जन् ‘to be born’ क्त-प्रत्यय; समासः: ऋते जाताः/ऋताजाताः)
अरेपसःspotless; faultless
अरेपसः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-रेपस्- (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक ‘रेपस्’ = दोष/कल्मष/हानि)