Mantra 13
Sukta 5.61
Rishi: Atri (Ātreya) or Atris (Ātreyāḥ) (traditional; unspecified in input)
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
युवा स मारुतो गणस्त्वेषरथो अनेद्यः । शुभंयावाप्रतिष्कुतः ॥
Samhita Patha (IAST)
युवा॒ स मारु॑तो ग॒णस्त्वे॒षर॑थो॒ अने॑द्यः । शु॒भं॒यावाप्र॑तिष्कुतः ॥
Transliteration
yúvā sá mārúto gaṇás tvéṣa-ratho anédyaḥ | śubhám-yāvā́prati-skutaḥ ||
Translation
Young is that Marut host, with blazing chariots, faultless; moving in beauty, unrepulsed and unthwarted.
Padapatha (Word Analysis)
युवा॑ । सः । मारु॑तः । ग॒णः । त्वे॒षऽर॑थः । अने॑द्यः । शु॒भ॒म्ऽयावा॑ । अप्र॑तिऽस्कुतः ॥युवा । सः । मारुतः । गणः । त्वेषरथः । अनेद्यः । शुभम्यावा । अप्रतिस्कुतः ॥yuvā | saḥ | mārutaḥ | gaṇaḥ | tveṣa-rathaḥ | anedyaḥ | śubham-yāvā | aprati-skutaḥ
Word by Word
युवाyoung
युवा:
Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक) / युव-
सःhe / that one
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मारुतःMarut-born / belonging to the Maruts
मारुतः:
Kartā (गणस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (patronymic/relational)
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
गणःtroop, host
गणः:
Kartā
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
त्वेषरथःhaving a fierce/impetuous chariot
त्वेषरथः:
Kartā (गणस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootत्वेष-रथ (समास-प्रातिपदिक; त्वेष ‘fierce, impetuous’ + रथ ‘chariot’)
अनेद्यःblameless, not to be reproached
अनेद्यः:
Kartā (गणस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-नेद्य (प्रातिपदिक; निन्द्/निद्-सम्बद्ध ‘to blame’ से; अ- नकार)
शुभंयावाwhose course/advance is splendid
शुभंयावा:
Kartā (गणस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootशुभं-यावा (समास-प्रातिपदिक; शुभम् ‘splendour/beauty’ + यावा ‘going, course/advance’)
अप्रतिष्कुतःunopposed, not checked/repelled
अप्रतिष्कुतः:
Kartā (गणस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (past participial, used adjectivally)
Rootअ-प्रतिष्कुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्रति-√स्कु/स्कुन्द् ‘to leap/assail, rush’ (वेदिक) / ‘to oppose’ भाव; अ- नकार)