Mantra 12
Sukta 5.61
Rishi: Atri (Ātreya) or Atris (Ātreyāḥ) (traditional; unspecified in input)
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
येषां श्रियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्वा । दिवि रुक्म इवोपरि ॥
Samhita Patha (IAST)
येषां॑ श्रि॒याधि॒ रोद॑सी वि॒भ्राज॑न्ते॒ रथे॒ष्वा । दि॒वि रु॒क्म इ॑वो॒परि॑ ॥
Transliteration
yéṣāṃ śriyā́ ádhi ródasī ví-bhrājante rátheṣv ā́ | diví rukmá ivópari ||
Translation
They whose splendor shines over the two worlds, flashing upon their chariots—like a golden radiance set aloft in heaven.
Padapatha (Word Analysis)
येषा॑म् । श्रि॒या । अधि॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । वि॒ऽभ्राज॑न्ते । रथे॑षु । आ । दि॒वि । रु॒क्मःऽइ॑व । उ॒परि॑ ॥येषाम् । श्रिया । अधि । रोदसी इति । विभ्राजन्ते । रथेषु । आ । दिवि । रुक्मःइव । उपरि ॥yeṣām | śriyā | adhi | rodasī iti | vi-bhrājante | ratheṣu | ā | divi | rukmaḥ-iva | upari
Word by Word
येषाम्of whom / whose
येषाम्:
सम्बन्ध (Genitival relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
श्रियाwith splendor / by glory
श्रिया:
करण (Instrument/means)
TypeNoun
Rootश्री (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण (Locative relation marker)
TypeIndeclinable (Preverb/Preposition)
Rootअधि
रोदसीin/over the two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun (dual collective)
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)
विभ्राजन्तेthey shine forth / blaze
विभ्राजन्ते:
कर्तृ (they as agents)
TypeVerb
Rootभ्राज् (दीप्तौ) + वि-
रथेषुon/in the chariots
रथेषु:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootरथ (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
आtoward; forth (intensive)
आ:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootआ
दिविin heaven / in the sky
दिवि:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootदिव् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘द्यौः/दिव्’
रुक्मःa golden ornament; gold (disk/torc)
रुक्मः:
कर्तृ/उपमान-आश्रय (subject of simile)
TypeNoun
Rootरुक्म (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
उपरिabove, on high
उपरि:
अधिकरण (adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootउपरि