Mantra 10
Sukta 5.52
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.52)
Devata: Maruts (as path-opening powers); possibly also the abstract ‘Vistāra’ as functional epithet within Marut-action
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs pada-count confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥
Samhita Patha (IAST)
आप॑थयो॒ विप॑थ॒योऽन्त॑स्पथा॒ अनु॑पथाः । ए॒तेभि॒र्मह्यं॒ नाम॑भिर्य॒ज्ञं वि॑ष्टा॒र ओ॑हते ॥
Transliteration
ā́pathayo vípathayo ’ntáspatḥā ánupathāḥ | etébhir máhyaṃ nā́mabhir yajñáṃ vi-stā́ra óhate ||
Translation
Path-makers and path-breakers, those of inner paths and following paths—by these names the wide Expander draws out for me the sacrifice.
Padapatha (Word Analysis)
आप॑थयः । विऽप॑थयः । अन्तः॑ऽपथाः । अनु॑ऽपथाः । ए॒तेभिः । मह्य॑म् । नाम॑ऽभिः । य॒ज्ञम् । वि॒ऽस्ता॒रः । ओ॒ह॒ते॒ ॥आपथयः । विपथयः । अन्तःपथाः । अनुपथाः । एतेभिः । मह्यम् । नामभिः । यज्ञम् । विस्तारः । ओहते ॥āpathayaḥ | vi-pathayaḥ | antaḥ-pathāḥ | anu-pathāḥ | etebhiḥ | mahyam | nāma-bhiḥ | yajñam | vi-stāraḥ | ohate
Word by Word
आ-पथयःthose who are on the right path / path-following
आ-पथयः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपथ (प्रातिपदिक) + उपसर्ग आ-
वि-पथयःthose who go astray / on divergent paths
वि-पथयः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपथ (प्रातिपदिक) + उपसर्ग वि-
अन्तः-पथाःthose of the inner/middle path
अन्तः-पथाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय) + पथ (प्रातिपदिक)
अनु-पथाःthose who follow along a path / followers
अनु-पथाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपथ (प्रातिपदिक) + उपसर्ग अनु-
एतेभिःwith/by these
एतेभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मह्यम्to me / for me
मह्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नामभिःwith names / by names
नामभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
विष्टारःthe expander/spreader (name/epithet)
विष्टारः:
Kartā
TypeNoun
Rootविष्टार (प्रातिपदिक; ‘विस्तार/विस्तारक’)
ओहतेconveys/assigns (brings, applies)
ओहते:
—
TypeVerb
Rootऊह् (धातु; वेद. ‘ओहते’)