HomeRig VedaMandala 5Sukta 46Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 5.46

Rishi: Atri (Ātreya tradition)
Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with cosmic supports (Earth, Heaven, Mountains, Waters) explicitly invoked
Chandas: Jagatī (possible due to length; requires metrical verification—this verse is longer and may shift meter)

इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं स्वः पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वताँ अपः । हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं भगं नु शंसं सवितारमूतये ॥

इ॒न्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॒णादि॑तिं॒ स्व॑: पृथि॒वीं द्यां म॒रुत॒: पर्व॑ताँ अ॒पः । हु॒वे विष्णुं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॒ भगं॒ नु शंसं॑ सवि॒तार॑मू॒तये॑ ॥

indrāgnī́ mitrā́varuṇā́ditim svàr pṛthivī́ṃ dyā́ṃ marútaḥ párvatāṃ ápaḥ | huvè víṣṇuṃ pūṣáṇaṃ bráhmaṇas-pátiṃ bhágaṃ nú śáṃsaṃ savitā́ram ūtáye ||

I call Indra and Agni, Mitra and Varuṇa, Aditi, the luminous world; Earth and Heaven, the Maruts, the Mountains, the Waters. I call Viṣṇu, Pūṣan, Brahmaṇaspati, Bhaga, and the sacred Word of praise, and Savitṛ for help.

इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । मि॒त्रावरु॒णा । अदि॑तिम् । स्वरिति॑ स्वः॑ । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । म॒रुतः॑ । पर्व॑तान् । अ॒पः । हु॒वे । विष्णु॑म् । पू॒षण॑म् । ब्रह्म॑णः । पति॑म् । भग॑म् । नु । शंस॑म् । स॒वि॒तार॑म् । ऊ॒तये॑ ॥इन्द्राग्नी इति । मित्रावरुणा । अदितिम् । स्वरिति स्वः । पृथिवीम् । द्याम् । मरुतः । पर्वतान् । अपः । हुवे । विष्णुम् । पूषणम् । ब्रह्मणः । पतिम् । भगम् । नु । शंसम् । सवितारम् । ऊतये ॥indrāgnī iti | mitrāvaruṇā | aditim | svar iti svaḥ | pṛthivīm | dyām | marutaḥ | parvatān | apaḥ | huve | viṣṇum | pūṣaṇam | brahmaṇaḥ | patim | bhagam | nu | śaṃsam | sav itāram | ūtaye

इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य) / सम्बोधनार्थ-प्रयोग
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootमित्र + वरुण (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म (हुवे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
स्वःheaven (svarga)
स्वः:
कर्म (हुवे—आह्वान-विषयः)
TypeIndeclinable
Rootस्वर्/स्वः (अव्यय/नाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
द्याम्the sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्म
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
पर्वतान्mountains
पर्वतान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
हुवेI invoke / I call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) ‘आह्वाने’
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
पूषणम्Pūṣan
पूषणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपूषण् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणस्पतिम्Bṛhaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मणस् + पति (प्रातिपदिक) (षष्ठी-तत्पुरुष-समास)
भगम्Bhaga
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नुnow / indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
शंसम्praise / hymn
शंसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशंस (प्रातिपदिक)
सवितारम्Savitar
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
ऊतयेfor aid / for protection
ऊतये:
सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘for help’)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)