Rig Veda 5.4.9: Mandala 5, Sukta 4, Mantra 9

Sukta 5.4

Rishi: Atri (Ātreya tradition)

Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं न नावा दुरिताति पर्षि । अग्ने अत्रिवन्नमसा गृणानोऽस्माकं बोध्यविता तनूनाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.4.9

Transliteration

viśvā́ni no durgáhā jā́tavedāḥ síndhuṃ na nā́vā duritā́ti parṣi | agne atrívann ámasā gṛṇānáḥ asmā́kaṃ bodhy avitā́ tanū́nām ||

Translation

All our hard passages, O Jātavedas, carry us across beyond the distress, as a boat crosses the river. O Agni, praised with obeisance like Atri, awaken as the protector of our embodied lives.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुर्गहा: hard-to-grasp, difficult (to overcome)
• दुर्गहा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दुर्गह (प्रातिपदिक; दु- + ग्रह/गह ‘to seize, grasp’)

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni), knower of births
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet of Agni)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; जात ‘born’ + वेदस् ‘knowing’)

• सिन्धुम्: the river / sea / stream
• सिन्धुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• नावा: by a boat
• नावा: करण
• Type: Noun
• Root: नौ (प्रातिपदिक)

• दुरिताति: across misfortune / beyond sin
• दुरिताति: —
• Type: Indeclinable (compound adverbial form)
• Root: दुरित (प्रातिपदिक) + अति (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• पर्षि: carry (us) across!
• पर्षि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पॄ (धातु; ‘to carry across, bring over’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अत्रिवत्: like (the seer) Atri
• अत्रिवत्: —
• Type: Adverbial (comparative manner)
• Root: अत्रि (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• गृणानः: praising, singing (your praise)
• गृणानः: कर्ता (स्तुतिकर्ता)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: गृ (धातु; ‘to sing, praise’) → गृणान (शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)

• अस्माकम्: of us / our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बोधि: be awake! be attentive!
• बोधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु; ‘to awaken, notice, know’)

• अविता: protector, helper
• अविता: कर्ता (भवितव्य-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अवितृ (प्रातिपदिक; from अव् ‘to protect, help’)

• तनूनाम्: of (our) bodies / persons
• तनूनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)