HomeRig VedaMandala 5Sukta 4Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 5.4

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.4)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

वधेन दस्युं प्र हि चातयस्व वयः कृण्वानस्तन्वे स्वायै । पिपर्षि यत्सहसस्पुत्र देवान्त्सो अग्ने पाहि नृतम वाजे अस्मान् ॥

व॒धेन॒ दस्युं॒ प्र हि चा॒तय॑स्व॒ वय॑: कृण्वा॒नस्त॒न्वे॒३॒॑ स्वायै॑ । पिप॑र्षि॒ यत्स॑हसस्पुत्र दे॒वान्त्सो अ॑ग्ने पाहि नृतम॒ वाजे॑ अ॒स्मान् ॥

vadhéna dasyúṃ prá hí cātayasva váyaḥ kṛṇvānástanvé svā́yai | píparṣi yát sahasasputra devā́ntsó agne pāhi nṛtama vā́je asmā́n ||

By thy slaying force drive forth and shatter the Dasyu within us; fashion wide room and free flight for our own embodied being. Since thou upholdest the gods, O son of Might, therefore, O Agni, protect us—O best leader of men—in the plenitude of force.

वे॒धेन॑ । दस्यु॑म् । प्र । हि । चा॒तय॑स्व । वयः॑ । कृ॒ण्वा॒नः । त॒न्वे॑ । स्वायै॑ । पिप॑र्षि । यत् । स॒ह॒सः॒ । पु॒त्र॒ । दे॒वान् । सः । अ॒ग्ने॒ । पा॒हि॒ । नृ॒ऽत॒म॒ । वाजे॑ । अ॒स्मान् ॥वेधेन । दस्युम् । प्र । हि । चातयस्व । वयः । कृण्वानः । तन्वे । स्वायै । पिपर्षि । यत् । सहसः । पुत्र । देवान् । सः । अग्ने । पाहि । नृतम । वाजे । अस्मान् ॥vedhena | dasyum | pra | hi | cātayasva | vayaḥ | kṛṇvānaḥ | tanve | svāyai | piparṣi | yat | sahasaḥ | putra | devān | saḥ | agne | pāhi | nṛ-tama | vāje | asmān

वधेनby/with the weapon; by slaying
वधेन:
करण
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) < √वध्/√हन् (हिंसार्थ) भाव/करण-नाम
दस्युम्the Dasyu (hostile foe)
दस्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward; intensively
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
चातयस्वdestroy! drive away!
चातयस्व:
(कर्तृ-आह्वान)
TypeVerb
Root√चातय् (चातयति = नाशयति/विनाशयति)
वयःvital strength; vigor
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
कृण्वानःmaking; producing
कृण्वानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√कृ (करणे) → कृण्वान (वर्तमान कृदन्त)
तन्वेfor the body; for oneself
तन्वे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
स्वायैfor one’s own (self)
स्वायै:
सम्प्रदान
TypePronoun/Adjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स्वा (स्त्री.)
पिपर्षिyou protect; you bring safely across
पिपर्षि:
(कर्तृ-आह्वान)
TypeVerb
Root√पॄ/√पॢ (पूरणे/पालने) → पिपर्षि
यत्that which
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
सहसःof might; of strength
सहसः:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
पुत्रO son
पुत्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्सःhe
त्सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम) → सः
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पाहिprotect!
पाहि:
(कर्तृ-आह्वान)
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
नृतमO most heroic
नृतम:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootनृतम (प्रातिपदिक; नृ-तम = ‘most manly/most heroic’)
वाजेin the contest; in the prize (race)
वाजे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)