HomeRig VedaMandala 5Sukta 37Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 5.37

Devata: Indra (approaching with chariot; bride imagery as symbolic)
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

वधूरियं पतिमिच्छन्त्येति य ईं वहाते महिषीमिषिराम् । आस्य श्रवस्याद्रथ आ च घोषात्पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ॥

व॒धूरि॒यं पति॑मि॒च्छन्त्ये॑ति॒ य ईं॒ वहा॑ते॒ महि॑षीमिषि॒राम् । आस्य॑ श्रवस्या॒द्रथ॒ आ च॑ घोषात्पु॒रू स॒हस्रा॒ परि॑ वर्तयाते ॥

vadhū́r iyáṃ pátim icchánty eti yá īṃ váhāte máhiṣīm iṣirā́m | ā́sya śravasyā́d rátha ā́ ca ghoṣāt purū́ sahásrā pári vartayāte ||

This bride-soul goes seeking the lord; he bears her, the mighty and impelling queen-energy. From his fame the chariot approaches with its sound; many thousands move and turn around him—powers gathering to his victorious manifestation.

व॒धूः । इ॒यम् । पति॑म् । इ॒च्छन्ती॑ । ए॒ति॒ । यः । ई॒म् । वहा॑ते । महि॑षीम् । इ॒षि॒राम् । आ । अ॒स्य॒ । श्र॒व॒स्या॒त् । रथः॑ । आ । च॒ । घो॒षा॒त् । पु॒रु । स॒हस्रा॑ । परि॑ । व॒र्त॒या॒ते॒ ॥वधूः । इयम् । पतिम् । इच्छन्ती । एति । यः । ईम् । वहाते । महिषीम् । इषिराम् । आ । अस्य । श्रवस्यात् । रथः । आ । च । घोषात् । पुरु । सहस्रा । परि । वर्तयाते ॥vadhūḥ | iyam | patim | icchantī | eti | yaḥ | īm | vahāte | mahiṣīm | iṣirām | ā | asya | śravasyāt | rathaḥ | ā | ca | ghoṣāt | puru | sahasrā | pari | vartayāte

वधूःthe bride/young wife
वधूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवधू-
इयम्this
इयम्:
कर्तृ (वधूः इयम् = कर्तृसमासार्थे)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पतिम्husband
पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपति-
इच्छन्तीdesiring
इच्छन्ती:
कर्तृ (वधूः) सह विशेषण
TypeVerb (participle)
Rootइष् (इच्छति)
एतिgoes/comes
एति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (एति)
यःwho
यः:
कर्तृ (वहाते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनम्him
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (एन्-प्रयोगः)
वहातेcarries/bears
वहाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह्
महिषीम्the queen/consort (noble lady)
महिषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिषी-
इषिराम्vigorous/impetuous (fair, lively)
इषिराम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootइषिरा-
आस्यof the mouth; of the face
आस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआस् (आस्य = आस्-धातोः/आस्-प्रातिपदिकस्य रूपम्)
श्रवस्यात्from (its) famed/renowned (sound)
श्रवस्यात्:
अपादान
TypeAdjective (comparative/derivative used predicatively)
Rootश्रवस्य-
रथःthe chariot
रथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथ-
towards, forth
:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Root
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
घोषात्from the shout/clamour
घोषात्:
अपादान
TypeNoun
Rootघोष-
पुरूmuch, many
पुरू:
(क्रियाविशेषण)
TypeAdjective (indeclinable-like in RV usage)
Rootपुरु
सहस्राthousands
सहस्रा:
कर्म/प्रमाण (परि-वर्तयाते इत्यस्य)
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र-
परिaround
परि:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / adverb
Rootपरि
वर्तयातेthe two turn/roll about; revolve
वर्तयाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (वर्तयति caus.)