HomeRig VedaMandala 5Sukta 32Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः । इमे चिदस्य ज्रयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ॥

को अ॑स्य॒ शुष्मं॒ तवि॑षीं वरात॒ एको॒ धना॑ भरते॒ अप्र॑तीतः । इ॒मे चि॑दस्य॒ ज्रय॑सो॒ नु दे॒वी इन्द्र॒स्यौज॑सो भि॒यसा॑ जिहाते ॥

kó asya śúṣmaṃ táviṣīṃ varāte éko dhánā bharate ápratītaḥ | imé cid asya jráyaso nú devī́ índrasyáujaso bhiyásā jihāte ||

Who can hold back his impetuous force and effective might—he alone bears the riches, the irresistible one. Even these solid powers (the goddesses) shrink away in fear before the energy of Indra.

कः । अ॒स्य॒ । शुष्म॑म् । तवि॑षीम् । व॒रा॒ते॒ । एकः॑ । धना॑ । भ॒र॒ते॒ । अप्र॑तिऽइतः । इ॒मे । चि॒त् । अ॒स्य॒ । ज्रय॑सः । नु । दे॒वी इति॑ । इन्द्र॑स्य । ओज॑सः । भि॒यसा॑ । जि॒हा॒ते॒ इति॑ ॥कः । अस्य । शुष्मम् । तविषीम् । वराते । एकः । धना । भरते । अप्रतिइतः । इमे । चित् । अस्य । ज्रयसः । नु । देवी इति । इन्द्रस्य । ओजसः । भियसा । जिहाते इति ॥kaḥ | asya | śuṣmam | taviṣīm | varāte | ekaḥ | dhanā | bharate | aprati-itaḥ | ime | cit | asya | jrayasaḥ | nu | devī iti | indrasya | ojasaḥ | bhiyasā | jihāteiti

कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्न-कर्ता)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-प्रातिपदिक)
अस्यof him/this (of Indra)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्मम्might, impetuous power
शुष्मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
तविषीम्strength, force
तविषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
वरात्from choice/boon; from (his) excellence
वरात्:
अपादान
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
एकःalone, one
एकः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक (प्रातिपदिक)
धनानिriches, prizes
धनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
भरतेbears, brings, wins
भरते:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
अप्रतितःunopposed, irresistible
अप्रतितः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रति-इ (धातु) / प्रतित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अ- (निषेध)
इमेthese
इमे:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
निपात (अवधारण/अपि-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अस्यof him (Indra)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्रयःसःswift ones; rushing powers/impulses
ज्रयःसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootज्रयस् (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
निपात (सम्प्रति/एव-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
देवीthe goddess (Dawn/Divinity)
देवी:
कर्तृ (सम्बोधन/उपमान-प्रयोगः सम्भवः)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ओजसःof the might/strength
ओजसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
भियसाby fear, through dread
भियसा:
करण
TypeNoun
Rootभियस् (प्रातिपदिक)
जिहातेthey leave off, withdraw, fall back
जिहाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootहा (धातु) + जि- (पुनरुक्ति/अभ्यास; जिहा-)