HomeRig VedaMandala 5Sukta 30Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 5.30

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Indra (with Maruts as associated powers)
Chandas: Trishtubh (probable)

युजं हि मामकृथा आदिदिन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । अश्मानं चित्स्वर्यं वर्तमानं प्र चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः ॥

युजं॒ हि मामकृ॑था॒ आदिदि॑न्द्र॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् । अश्मा॑नं चित्स्व॒र्यं१॒॑ वर्त॑मानं॒ प्र च॒क्रिये॑व॒ रोद॑सी म॒रुद्भ्य॑: ॥

yújaṁ hí mām ákṛthā ād íd indra śíro dāsásya námuceḥ mathāyán | áśmānaṁ cit svaryáṁ vártamānaṁ prá cakriyéva ródasī marúdbhyaḥ ||

For you made me your yoked companion then, O Indra, when you crushed the head of the Dāsa Namuci. And even the heaven-seeking stone that rolled on—like a wheel you set the two worlds in motion for the Maruts (the storm-powers), releasing their wide action.

युज॑म् । हि । माम् । अकृ॑थाः । आत् । इत् । इ॒न्द्र॒ । शिरः॑ । दा॒सस्य॑ । नमु॑चेः । म॒था॒यन् । अश्मा॑नम् । चित् । स्व॒र्य॑म् । वर्त॑मानम् । प्र । च॒क्रिया॑ऽइव । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒रुत्ऽभ्यः॑ ॥युजम् । हि । माम् । अकृथाः । आत् । इत् । इन्द्र । शिरः । दासस्य । नमुचेः । मथायन् । अश्मानम् । चित् । स्वर्यम् । वर्तमानम् । प्र । चक्रियाइव । रोदसी इति । मरुत्भ्यः ॥yujam | hi | mām | akṛthāḥ | āt | it | indra | śiraḥ | dāsasya | namuceḥ | mathāyan | aśmānam | cit | svaryam | vartamānam | pra | cakriyāiva | rodasī iti | marut-bhyaḥ

युजम्ally, yoked helper
युजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयुज् (प्रातिपदिक: युज्- ‘योक्/सहाय’)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अकृथाःyou made
अकृथाः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
unto, toward; (intensifier)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
दिदिyou gave
दिदि:
TypeVerb
Rootदा (धातु) + पुनरुक्ति-आगम (दिदि-)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
शिरःhead
शिरः:
कर्म
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
दासस्यof the Dāsa (foe)
दासस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
नमुचेःof Namuci
नमुचेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनमुचि (प्रातिपदिक)
मथायन्crushing, churning (as you did)
मथायन्:
कर्तृ (क्रियाविशेषण/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु)
अश्मानम्a stone
अश्मानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्मन् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
स्वर्यम्heavenly, sun-bright
स्वर्यम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वर्य (प्रातिपदिक; ‘स्वर्’ सम्बन्धी) অথবা स्वर्य (विशेषण)
वर्तमानम्moving, rolling
वर्तमानम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootवृत् (धातु) → वर्तमान (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
चक्रियेit/you has done, has made
चक्रिये:
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + चक्रि- (लिट्-आधार)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)
मरुद्भ्यःfor the Maruts
मरुद्भ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)