HomeRig VedaMandala 5Sukta 30Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5.30

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

वि षू मृधो जनुषा दानमिन्वन्नहन्गवा मघवन्त्संचकानः । अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यदवर्तयो मनवे गातुमिच्छन् ॥

वि षू मृधो॑ ज॒नुषा॒ दान॒मिन्व॒न्नह॒न्गवा॑ मघवन्त्संचका॒नः । अत्रा॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चे॒: शिरो॒ यदव॑र्तयो॒ मन॑वे गा॒तुमि॒च्छन् ॥

ví ṣū́ mṛ́dho januṣā́ dā́nam invánn áhan gávā maghavantsaṁcakānáḥ | átrā dāsásya námuceḥ śíro yád ávartayo mánave gātúm icchán ||

You scattered the hostilities, by your very nature driving the gift; you slew, O Maghavan, when you were roused to action. Here you turned away the head of the Dāsa Namuci, seeking for Manu a path—an opening for the human being to go forward.

वि । सु । मृधः॑ । ज॒नुषा॑ । दान॑म् । इन्व॑न् । अह॑न् । गवा॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । सम्॒ऽच॒का॒नः । अत्र॑ । दा॒सस्य॑ । नमु॑चेः । शिरः॑ । यत् । अव॑र्तयः । मन॑वे । गा॒तुम् । इ॒च्छन् ॥वि । सु । मृधः । जनुषा । दानम् । इन्वन् । अहन् । गवा । मघवन् । सम्चकानः । अत्र । दासस्य । नमुचेः । शिरः । यत् । अवर्तयः । मनवे । गातुम् । इच्छन् ॥vi | su | mṛdhaḥ | januṣā | dānam | invan | ahan | gavā | magha-van | sam-cakānaḥ | atra | dāsasya | namuceḥ | śiraḥ | yat | avartayaḥ | manave | gātum | icchan

विapart, asunder (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
षूindeed, straightway
षू:
TypeIndeclinable
Rootषु (अव्यय/निपात)
मृधःhostilities, foes, assaults
मृधः:
Karma
TypeNoun
Rootमृध् (प्रातिपदिक: मृध्/मृध्-)
जनुषाby birth, by nature
जनुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजनुस् (प्रातिपदिक)
दानम्gift, giving
दानम्:
Karma
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
इन्वन्impelling, promoting
इन्वन्:
Kartā (सहायक-विशेषण)
TypeVerb (participle)
Rootइन्/इन्व् (धातु; RV: ‘इन्वति’ = प्रेरयति/वर्धयति)
अहन्he slew
अहन्:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
गवाःcows
गवाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
संचकानःrejoicing, exulting
संचकानः:
Kartā (विशेषण)
TypeVerb (participle)
Rootचका/चक् (धातु; RV ‘चकान’ = हर्ष/दीप्ति/उत्साह-भाव)
अत्रhere, in this deed
अत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
दासस्यof the Dāsa (enemy)
दासस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
नमुचेःof Namuci
नमुचेः:
Sambandha
TypeNoun (proper)
Rootनमुचि (प्रातिपदिक; असुर-नाम)
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
Karma (अन्वय-सम्बन्धक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अवर्तयःthou didst turn/roll off
अवर्तयः:
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु; caus. वर्तयति)
मनवेfor Manu
मनवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
गातुम्path, passage
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; ‘मार्ग/गमन’)
इच्छन्desiring
इच्छन्:
Kartā (विशेषण)
TypeVerb (participle)
Rootइष् (धातु; इच्छति)