HomeRig VedaMandala 5Sukta 30Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 5.30

Rishi: Atri Bhauma (Ātreya)
Devata: Agni (with patron praise embedded)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)

भद्रमिदं रुशमा अग्ने अक्रन्गवां चत्वारि ददतः सहस्रा । ऋणंचयस्य प्रयता मघानि प्रत्यग्रभीष्म नृतमस्य नृणाम् ॥

भ॒द्रमि॒दं रु॒शमा॑ अग्ने अक्र॒न्गवां॑ च॒त्वारि॒ दद॑तः स॒हस्रा॑ । ऋ॒णं॒च॒यस्य॒ प्रय॑ता म॒घानि॒ प्रत्य॑ग्रभीष्म॒ नृत॑मस्य नृ॒णाम् ॥

bhadrám idáṃ ruśámā agne akran gávāṃ catvā́ri dádátaḥ sahásrā | ṛṇáṃcayásya práyatā maghā́ni práty agrabhīṣma nṛ́tamasya nṛṇā́m ||

A happy work indeed the Ruśamās have done, O Agni, giving four thousand rays of Light. The prepared gifts of Ṛṇamcaya—these we have received as the bounty of the most manful among men.

भ॒द्रम् । इ॒दम् । रु॒शमाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒क्र॒न् । गवा॑म् । च॒त्वारि॑ । दद॑तः । स॒हस्रा॑ । ऋ॒ण॒म्ऽच॒यस्य॑ । प्रऽय॑ता । म॒घानि॑ । प्रति॑ । अ॒ग्र॒भी॒ष्म॒ । नृऽत॑मस्य । नृ॒णाम् ॥भद्रम् । इदम् । रुशमाः । अग्ने । अक्रन् । गवाम् । चत्वारि । ददतः । सहस्रा । ऋणम्चयस्य । प्रयता । मघानि । प्रति । अग्रभीष्म । नृतमस्य । नृणाम् ॥bhadram | idam | ruśamāḥ | agne | akran | gavām | catvāri | dadataḥ | sahasrā | ṛṇam-cayasya | pra-yatā | maghāni | prati | agrabhīṣma | nṛ-tamasya | nṛṇām

भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
Karma (विधेय-विशेषणरूपेण ‘इदम्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma (अक्रन् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुशमाःthe Ruśamās (a people/clan)
रुशमाः:
Kartā (अक्रन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरुशमा (प्रातिपदिक; जन/समूह-नाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन) संबोधितः
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अक्रन्they did, they made
अक्रन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध (ददतः/चत्वारि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चत्वारिfour
चत्वारि:
Karma (ददतः इत्यस्य; ‘चारि (वस्तूनि)’)
TypeNumeral
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
ददतः(two) give, bestow
ददतः:
(क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः पूर्वोक्तेन)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
सहस्राःthousands
सहस्राः:
Kartā (प्रत्यग्रभीष्म इत्यस्य; ‘सहस्राणि/सहस्राः’ = thousands [of gifts])
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
ऋणंचयस्यof Ṛṇaṃcaya (a patron/king)
ऋणंचयस्य:
सम्बन्ध (मघानि इत्यस्य)
TypeNoun (Proper)
Rootऋणंचय (प्रातिपदिक; विशेष-नाम)
प्रयताःready, prepared
प्रयताः:
विशेषण (मघानि इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootप्र-यत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यम्/√यत् ‘to strive/prepare’)
मघानिgifts, bounties
मघानि:
Karma (प्रत्यग्रभीष्म इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमघ (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, back
प्रति:
(दिशा/प्रत्यभिमुख्य)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
अग्रभीष्मwe received, we took
अग्रभीष्म:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + प्रति-
नृतमस्यof the most heroic
नृतमस्य:
सम्बन्ध (नृणाम् इत्यस्य; ‘of the most heroic’)
TypeAdjective
Rootनृतम (प्रातिपदिक; ‘most manly/heroic’)
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (नृतमस्य इत्यस्य; ‘among men / of men’)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)