HomeRig VedaMandala 5Sukta 29Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.29

Rishi: Atri (Ātreya) — attribution for RV 5.29
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

आद्रोदसी वितरं वि ष्कभायत्संविव्यानश्चिद्भियसे मृगं कः । जिगर्तिमिन्द्रो अपजर्गुराणः प्रति श्वसन्तमव दानवं हन् ॥

आद्रोद॑सी वित॒रं वि ष्क॑भायत्संविव्या॒नश्चि॑द्भि॒यसे॑ मृ॒गं क॑: । जिग॑र्ति॒मिन्द्रो॑ अप॒जर्गु॑राण॒: प्रति॑ श्व॒सन्त॒मव॑ दान॒वं ह॑न् ॥

ād rodasī vitaraṃ vi ṣkabhāyat samvivyānaś cid bhiyase mṛgaṃ kaḥ | jigartim indro apajargurāṇaḥ prati śvasantam ava dānavam han ||

He widened and propped apart the two worlds, and even what was wrapped in fear became like a trembling creature. Indra, roaring forth, struck down the Dānava who came breathing against him—he turned back the assault of darkness.

आत् । रोद॑सी॒ इति॑ । वि॒ऽत॒रम् । वि । स्क॒भा॒य॒त् । स॒म्ऽवि॒व्या॒नः । चि॒त् । भ॒यसे॑ । मृ॒गम् । क॒रिति॑ कः । जिग॑र्ति॒म् । इन्द्रः॑ । अ॒प॒ऽजर्गु॑राणः । प्रति॑ । श्व॒सन्त॑म् । अव॑ । दा॒न॒वम् । ह॒न्निति॑ हन् ॥आत् । रोदसी इति । वितरम् । वि । स्कभायत् । सम्विव्यानः । चित् । भयसे । मृगम् । करिति कः । जिगर्तिम् । इन्द्रः । अपजर्गुराणः । प्रति । श्वसन्तम् । अव । दानवम् । हन्निति हन् ॥āt | rodasī iti | vi-taram | vi | skabhāyat | sam-vivyānaḥ | cit | bhayase | mṛgam | karitikaḥ | jigartim | indraḥ | apa-jargurāṇaḥ | prati | śvasantam | ava | dānavam | hannitihan

towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
द्रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
द्रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-समास: द्यावा-पृथिवी)
वितरम्more widely, farther apart
वितरम्:
TypeAdjective
Rootवितर (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
ष्कभायत्he propped apart, he supported
ष्कभायत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्कभ् (धातु)
संtogether, completely
सं:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
विव्यानःencompassing, pervading
विव्यानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootवि-व्ये/व्या (धातु; ‘to envelop, pervade’) → विव्यान (कृदन्त)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
भियसेfor fear, to (cause) fear
भियसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभि (धातु) → भियस् (प्रातिपदिक)
मृगम्the wild beast
मृगम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
कःwho? (what one?)
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जिगर्तिम्the devouring (act), the devourer’s onset
जिगर्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगृ/गॄ (धातु ‘to swallow/devour’) → जिगर्ति (नामधातु/कृदन्त-आधारित नाम)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अपaway, off
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग)
जर्गुराणःdevouring, ravening
जर्गुराणः:
Kartā
TypeParticiple/Adjective
Rootजर्गुर (प्रातिपदिक; ‘gluttonous/devouring’) → जर्गुराण (कृदन्त/विशेषण)
प्रतिagainst, towards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
श्वसन्तम्panting, snorting
श्वसन्तम्:
Karma
TypeParticiple
Rootश्वस् (धातु ‘to breathe, pant’) → श्वसन्त् (कृदन्त)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग)
दानवम्the Dānava (demon)
दानवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
हन्smite! / he smote (injunctive)
हन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootहन् (धातु)