HomeRig VedaMandala 5Sukta 27Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 5.27

Devata: Agni (implicit hymn-context) and the power of Ṛc/Vāc; reference to aśvamedha as ritual frame

यो म इति प्रवोचत्यश्वमेधाय सूरये । दददृचा सनिं यते ददन्मेधामृतायते ॥

यो म॒ इति॑ प्र॒वोच॒त्यश्व॑मेधाय सू॒रये॑ । दद॑दृ॒चा स॒निं य॒ते दद॑न्मे॒धामृ॑ताय॒ते ॥

yó ma íti pra-vócati aśvámedhāya sūráye | dádad ṛcā́ saníṃ yaté dádhan medhā́m ṛtāyáté ||

He who proclaims ‘thus’ for me to the heroic one for the horse-sacrifice; giving by the ṛc the gain to the striver, giving the inspired intelligence to the one who moves in the truth.

यः । मे॒ । इति॑ । प्र॒ऽवोच॑ति । अश्व॑ऽमेधाय । सू॒रये॑ । दद॑त् । ऋ॒चा । स॒निम् । य॒ते । दद॑त् । मे॒धाम् । ऋ॒त॒ऽय॒ते ॥यः । मे । इति । प्रवोचति । अश्वमेधाय । सूरये । ददत् । ऋचा । सनिम् । यते । ददत् । मेधाम् । ऋतयते ॥yaḥ | me | iti | pra-vocati | aśva-medhāya | sūraye | dadat | ṛcā | sanim | yate | dadat | medhām | ṛta-yate

यःwho (he who)
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इतिthus, ‘so’
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रवोचतिspeaks forth, proclaims
प्रवोचति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (वदने) + प्र
अश्वमेधायfor the Aśvamedha (horse-sacrifice)
अश्वमेधाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक; अश्व + मेध)
सूरयेto the patron/lord (sūri)
सूरये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
ददत्giving
ददत्:
कर्तृ (प्रवोचति-कर्तुः सह) / क्रियाविशेषण
TypeVerb
Rootदा (दाने)
ऋचाwith a ṛc (hymn/verse)
ऋचा:
करण
TypeNoun
Rootऋच्/ऋचा (प्रातिपदिक)
सनिम्gain, prize
सनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसनि (प्रातिपदिक; ‘gain, prize’)
यतेto the one who strives/seeks
यते:
कर्तृ-क्रिया (यः…)
TypeVerb
Rootयत् (प्रयत्ने/याचने) अथवा यम् (गत्यर्थ) — वैदिक प्रयोगे ‘यत’ = ‘strive/seek’
ददन्giving
ददन्:
कर्तृ (यः…)
TypeVerb
Rootदा (दाने)
मेधाम्wisdom, intelligence
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
ऋतायतेto the ṛta-seeker / one devoted to truth (ṛta)
ऋतायते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootऋताय (प्रातिपदिक; ‘one devoted to ṛta/true order’)