HomeRig VedaMandala 4Sukta 57Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 4.57

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Kṣetrasya Pati / agricultural powers; functional invocation for successful ploughing
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence possible; requires metric verification

शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कृषतु लाङ्गलम् । शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनमष्ट्रामुदिङ्गय ॥

शु॒नं वा॒हाः शु॒नं नर॑: शु॒नं कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम् । शु॒नं व॑र॒त्रा ब॑ध्यन्तां शु॒नमष्ट्रा॒मुदि॑ङ्गय ॥

śunáṃ vāhā́ḥ śunáṃ nárāḥ śunáṃ kṛṣatu lā́ṅgalam | śunáṃ varatrā́ badhyantāṃ śunám aṣṭrā́m úd iṅgaya ||

Auspiciously may the bearers move, auspiciously the workers; auspiciously may the plough carve its path. Auspiciously may the reins be bound; auspiciously lift and set in motion the goad—so the work proceeds in right rhythm and success.

शु॒नम् । वा॒हाः । शु॒नम् । नरः॑ । शु॒नम् । कृ॒ष॒तु॒ । लाङ्ग॑लम् । शु॒नम् । व॒र॒त्राः । ब॒ध्य॒न्ता॒म् । शु॒नम् । अष्ट्रा॑म् । उत् । इ॒ङ्ग॒य॒ ॥शुनम् । वाहाः । शुनम् । नरः । शुनम् । कृषतु । लाङ्गलम् । शुनम् । वरत्राः । बध्यन्ताम् । शुनम् । अष्ट्राम् । उत् । इङ्गय ॥śunam | vāhāḥ | śunam | naraḥ | śunam | kṛṣatu | lāṅgalam | | śunam | varatrāḥ | badhyantām | śunam | aṣṭrām | ut | iṅgaya

शुनम्happily; auspiciously; with good fortune
शुनम्:
विशेषण-क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणत्वेन)
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक; ‘शिव/कल्याण’)
वाहाःthe draught-animals / bearers (team)
वाहाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाह (प्रातिपदिक; ‘वाह’ = वहनकर्ता/वाहक)
शुनम्auspiciously
शुनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
नरःmen
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
शुनम्auspiciously
शुनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
कृषतुlet it plough
कृषतु:
(विधेय) क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः ‘लाङ्गलम्’ (करण-सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootकृष् (धातु; ‘कर्षणे/कृषौ’ = to plough)
लाङ्गलम्the plough
लाङ्गलम्:
कर्म (कृष्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootलाङ्गल (प्रातिपदिक)
शुनम्auspiciously
शुनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
वरत्राःthe straps / reins
वरत्राः:
कर्तृ (कर्मणि-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootवरत्रा (प्रातिपदिक; ‘रज्जु/बन्धन-रज्जु’)
बध्यन्ताम्let (them) be bound / fastened
बध्यन्ताम्:
क्रिया; कर्तृ = ‘वरत्राः’ (कर्मणि)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु; ‘बन्धने’ = to bind)
शुनम्auspiciously
शुनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
अष्ट्राम्the goad/pointed implement (agricultural tool)
अष्ट्राम्:
कर्म (उदिङ्गय-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअष्ट्रा (प्रातिपदिक; कृषि-उपकरणविशेषः, ‘अष्ट्रा’)
उदिङ्गयbrandish; set in motion; ply
उदिङ्गय:
क्रिया; (कर्तृ = त्वम्/अध्यक्षः, अव्यक्तः)
TypeVerb
Rootउद्-इङ्ग्/इङ्गय् (धातु; ‘चलने/प्रेरणे’ = to set in motion, to brandish)