Mantra 4
Sukta 4.52
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Uṣas
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥
Samhita Patha (IAST)
या॒व॒यद्द्वे॑षसं त्वा चिकि॒त्वित्सू॑नृतावरि । प्रति॒ स्तोमै॑रभुत्स्महि ॥
Transliteration
yāvayád-dvéṣasaṃ tvā cikitvít sūnṛtāvari | práti stómair abhutsmahi ||
Translation
O wise one, O bearer of luminous truth, drive far from us the force of hatred and division; with our hymns of affirmation we would come before thee and be accepted.
Padapatha (Word Analysis)
या॒व॒यत्ऽद्वे॑षसम् । त्वा॒ । चि॒कि॒त्वित् । सू॒नृ॒ता॒ऽव॒रि॒ । प्रति॑ । स्तोमैः॑ । अ॒भु॒त्स्म॒हि॒ ॥यावयत्द्वेषसम् । त्वा । चिकित्वित् । सूनृतावरि । प्रति । स्तोमैः । अभुत्स्महि ॥yāvayat-dveṣasam | tvā | cikitvit | sūnṛtāvari | prati | stomaiḥ | abhutsmahi
Word by Word
यावयत्drove away, repelled
यावयत्:
Kriyā (finite verb of the clause)
TypeVerb
Rootयावय (यु/यौ-प्रेरणे; caus.)
द्वेषसम्hatred; the hating (hostile) one/thing
द्वेषसम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वेषस् (प्रातिपदिक) < √द्विष् (द्वेषे)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (अस्मद्-युष्मद् सर्वनाम)
चिकित्वित्the wise one; the discerning
चिकित्वित्:
Kartā (as an epithet of the subject addressed)
TypeAdjective
Rootचिकित्वस्/चिकित्वत् (प्रातिपदिक) < √चित् (अवबोधने) (intensive/perfect-based adj.)
सूनृतावरिO best in true speech (truth-speaking one)
सूनृतावरि:
Sambodhana (address)
TypeNoun (vocative compound address)
Rootसूनृता (प्रातिपदिक) + वरि (voc. of वरिन्/वरि ‘best/choice’ used as address)
प्रतिtowards; in return; in response
प्रति:
— (modifies the verb/act of responding)
TypeIndeclinable
Rootप्रति
स्तोमैःwith praises; with hymns
स्तोमैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तुतौ)
अभूत्became; was
अभूत्:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
स्महिwe
स्महि:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic pronoun form)