Mantra 3
Sukta 4.49
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra-Bṛhaspati (dual) with emphasis on Indra
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; confirmable from full hymn prosody)
Samhita Patha (Devanagari)
आ न इन्द्राबृहस्पती गृहमिन्द्रश्च गच्छतम् । सोमपा सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
आ न॑ इन्द्राबृहस्पती गृ॒हमिन्द्र॑श्च गच्छतम् । सो॒म॒पा सोम॑पीतये ॥
Transliteration
ā́ na indrābṛhaspatī gṛhám índraś ca gacchatam | somapā́ sómapītaye ||
Translation
Come to us, O Indra and Bṛhaspati; come to the home of our being—O Indra too—drinkers of Soma, for the drinking of Soma within.
Padapatha (Word Analysis)
आ । नः॒ । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इति॑ । गृ॒हम् । इन्द्रः॑ । च॒ । ग॒च्छ॒त॒म् । सो॒म॒ऽपा । सोम॑ऽपीतये ॥आ । नः । इन्द्राबृहस्पती इति । गृहम् । इन्द्रः । च । गच्छतम् । सोमपा । सोमपीतये ॥ā | naḥ | indrābṛhaspatī iti | gṛham | indraḥ | ca | gacchatam | soma-pā | soma-pītaye
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नःof us; our
नः:
Sampradāna (हित/लाभ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्राO Indra (as part of ‘Indra-and-Bṛhaspati’)
इन्द्रा:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
बृहस्पतीO Bṛhaspati (as part of ‘Indra-and-Bṛhaspati’)
बृहस्पती:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
गृहम्the house; home
गृहम्:
Karma (destination/object of motion) / अधिकरण-गत्यर्थे
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā (subject)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गच्छतम्(you two) go; come
गच्छतम्:
क्रिया (addressed action)
TypeVerb
Rootगम् (गच्छ-)
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Kartā/विशेष्य-विशेषणभावः (apposition to the deities)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootसोमपा (सोम + पा ‘to drink’ → ‘Soma-drinker’)
सोमपीतयेfor Soma-drinking; for drinking Soma
सोमपीतये:
Sampradāna / प्रयोजन (purpose)
TypeNoun (action noun)
Rootसोमपीति (सोम + पीति ‘drinking’ < √पा ‘to drink’)