Mantra 2
Sukta 4.49
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4; specific attribution for 4.49 commonly to Vāmadeva)
Devata: Indra-Bṛhaspati (dual)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; confirmable from full hymn prosody)
Samhita Patha (Devanagari)
अयं वां परि षिच्यते सोम इन्द्राबृहस्पती । चारुर्मदाय पीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒यं वां॒ परि॑ षिच्यते॒ सोम॑ इन्द्राबृहस्पती । चारु॒र्मदा॑य पी॒तये॑ ॥
Transliteration
a॒yaṁ vāṁ॒ pári ṣicyate॒ sóma indrābṛhaspatī | cā́rur mádāya pītáye ||
Translation
This Soma is being poured all around for you two, O Indra and Bṛhaspati—delightful for the ecstasy of the uplifted consciousness, to be drunk inwardly.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । वा॒म् । परि॑ । सि॒च्य॒ते॒ । सोमः॑ । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इति॑ । चारुः॒ । मदा॑य । पी॒तये॑ ॥अयम् । वाम् । परि । सिच्यते । सोमः । इन्द्राबृहस्पती इति । चारुः । मदाय । पीतये ॥ayam | vām | pari | sicyate | somaḥ | indrābṛhaspatī iti | cāruḥ | madāya | pītaye
Word by Word
अयम्this (one/this Soma)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of/for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिaround; forth (as preverb)
परि:
—
TypeIndeclinable (Preverb/Preposition)
Rootपरि
षिच्यतेis poured/sprinkled
षिच्यते:
—
TypeVerb
Rootसिच् (सिञ्चति) धातुः
सोमःSoma (the pressed drink)
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
बृहस्पतीO Bṛhaspati
बृहस्पती:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
चारुःpleasant, lovely
चारुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration/intoxication
मदाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
Sampradāna
TypeNoun (verbal noun)
Rootपा (पिबति) धातुः → पीति (कृदन्त-प्रातिपदिक, action noun)