Mantra 1
Sukta 4.49
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.49)
Devata: Indra-Bṛhaspati (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
इदं वामास्ये हविः प्रियमिन्द्राबृहस्पती । उक्थं मदश्च शस्यते ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒दं वा॑मा॒स्ये॑ ह॒विः प्रि॒यमि॑न्द्राबृहस्पती । उ॒क्थं मद॑श्च शस्यते ॥
Transliteration
idáṃ vām āsyè havíḥ priyám indrā-bṛ́haspatī | uktháṃ mádaś ca śasyate ||
Translation
This is the dear offering set for your mouths, O Indra and Bṛhaspati; and the uplifted hymn and the ecstasy are being proclaimed.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒दम् । वा॒म् । आ॒स्ये॑ । ह॒विः । प्रि॒यम् । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इति॑ । उ॒क्थम् । मदः॑ । च॒ । श॒स्य॒ते॒ ॥इदम् । वाम् । आस्ये । हविः । प्रियम् । इन्द्राबृहस्पती इति । उक्थम् । मदः । च । शस्यते ॥idam | vām | āsye | haviḥ | priyam | indrābṛhaspatī iti | uktham | madaḥ | ca | śasyate
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आस्येin the mouth
आस्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear, pleasing
प्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
Sambodhana
TypeNoun (Deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
बृहस्पतीO Bṛhaspati
बृहस्पती:
Sambodhana
TypeNoun (Deity name)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
उक्थम्hymn of praise
उक्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
मदःjoy, exhilaration (intoxicating rapture)
मदः:
Kartā
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
शस्यतेis praised / is recited
शस्यते:
—
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)