HomeRig VedaMandala 4Sukta 44Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.44

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

को वामद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः । ऋतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत् ॥

को वा॑म॒द्या क॑रते रा॒तह॑व्य ऊ॒तये॑ वा सुत॒पेया॑य वा॒र्कैः । ऋ॒तस्य॑ वा व॒नुषे॑ पू॒र्व्याय॒ नमो॑ येमा॒नो अ॑श्वि॒ना व॑वर्तत् ॥

kó vām adyá karte rātá-havya ūtáye vā suta-peyā́ya vā arkáiḥ | ṛtásya vā vanúṣe pū́rvyāya námo yemā́no aśvinā́ ā́ vavartat ||

Who today fashions for you the offered oblation—who turns to you for help, or for the drinking of the pressed Soma, with hymns? Or who, seeking the ancient path of Ṛta, comes forward bowing in homage, O Aśvins?

कः । वा॒म् । अ॒द्य । का॒र॒ते॒ । रा॒तऽह॑व्यः । ऊ॒तये॑ । वा॒ । सु॒त॒ऽपेया॑य । वा॒ । अ॒र्कैः । ऋ॒तस्य॑ । वा॒ । व॒नुषे॑ । पू॒र्व्याय॑ । नमः॑ । ये॒मा॒नः । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । व॒व॒र्त॒त् ॥कः । वाम् । अद्य । कारते । रातहव्यः । ऊतये । वा । सुतपेयाय । वा । अर्कैः । ऋतस्य । वा । वनुषे । पूर्व्याय । नमः । येमानः । अश्विना । आ । ववर्तत् ॥kaḥ | vām | adya | kārate | rāta-havyaḥ | ūtaye | vā | suta-peyāya | vā | arkaiḥ | ṛtasya | vā | vanuṣe | pūrvyāya | namaḥ | yemānaḥ | aśvinā | ā | vavartat

कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक) / किम्
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअद्य
करतेdoes, makes
करते:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृ
रातहव्यःthe one who offers the given oblation / the giver of oblations
रातहव्यः:
कर्तृ
TypeNoun (epithet)
Rootरात-हव्य (प्रातिपदिक; ‘रात’=दत्त, ‘हव्य’=हवनीय/हविः) अथवा कृत्प्रत्यय-समास
ऊतयेfor help, for aid
ऊतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सुतपेयायfor drinking the pressed (soma)
सुतपेयाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (purpose)
Rootसुत- पेय (प्रातिपदिक; ‘सुत’=सोम-निष्पन्न, ‘पेयं’=पानयोग्य)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वनुषेfor the seeker/worshipper (who strives)
वनुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent/epithet)
Rootवन्/वन (धातु: √वन् ‘to win/seek/like’ → ‘वनुष्’ as desiderative/agentive noun in Vedic usage)
पूर्व्यायfor the ancient/primeval (one)
पूर्व्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘ancient, primeval’)
नमःobeisance, homage
नमः:
कर्म
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
येमानःoffering/holding forth (homage)
येमानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√यम् (येम्-; Vedic present participle)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
सम्प्रदान
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
ववर्तत्has turned/has proceeded (towards), has come about
ववर्तत्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते/ववर्त)