HomeRig VedaMandala 4Sukta 37Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 4.37

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Rbhus and Indra jointly as protectors and empowerers
Chandas: Anuṣṭubh (possible; uncertain)

सेदृभवो यमवथ यूयमिन्द्रश्च मर्त्यम् । स धीभिरस्तु सनिता मेधसाता सो अर्वता ॥

सेदृ॑भवो॒ यमव॑थ यू॒यमिन्द्र॑श्च॒ मर्त्य॑म् । स धी॒भिर॑स्तु॒ सनि॑ता मे॒धसा॑ता॒ सो अर्व॑ता ॥

séd ṛbhavo yám avatha yūyám índraś ca mártyam | sá dhī́bhir astu sánitā medhásātā sá arvátā ||

He whom you, O Rbhus, and Indra too, protect among mortals—let him become by his illumined thoughts a winner, a conqueror of the light of understanding; let him be one who attains with the steed of energy.

सः । इत् । ऋ॒भ॒वः॒ । यम् । अव॑थ । यू॒यम् । इन्द्रः॑ । च॒ । मर्त्य॑म् । सः । धी॒भिः । अ॒स्तु॒ । सनि॑ता । मे॒धऽसा॑ता । सः । अर्व॑ता ॥सः । इत् । ऋभवः । यम् । अवथ । यूयम् । इन्द्रः । च । मर्त्यम् । सः । धीभिः । अस्तु । सनिता । मेधसाता । सः । अर्वता ॥saḥ | it | ṛbhavaḥ | yam | avatha | yūyam | indraḥ | ca | martyam | saḥ | dhībhiḥ | astu | sanitā | medha-sātā | saḥ | arvatā

he / that (one)
:
Kartā (अनुवर्तते) / विषय-सूचक
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदृभवःO you of such a nature / O such-beings
इदृभवः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeAdjective (vocative) / Noun-like epithet
Rootइदृभव (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/विशेषण-समास)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवथyou protect / help
अवथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे/पालने)
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā (समुच्चितः) / विषय
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
मर्त्यम्a mortal (man)
मर्त्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
he
:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धीभिःwith thoughts / with insights
धीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
अस्तुlet him be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (भुवि)
सनिताwinner / bestower / giver
सनिता:
Kartā (विशेषणरूपेण) / विधेय
TypeAgent noun
Rootसन्/सन् (सम्भजने/लाभे) → सनि (प्रातिपदिक) + तृच्/तृन् (कर्तरि)
मेधसाताwinning (gains) by wisdom / attaining by intelligence
मेधसाता:
Kartā (सनिता इत्यस्य विशेषणम्) / विधेय
TypeCompound epithet
Rootमेध (प्रातिपदिक) + साता (√सद्/√सा?; ‘प्राप्ति/लाभ’ अर्थे कृत) — वैदिक समास/उपपद-रचना
मेfor me / of me
मे:
Sampradāna/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā (अनुवर्तते) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्वताwith a steed / by a horse
अर्वता:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)