HomeRig VedaMandala 4Sukta 37Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 4.37

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Rbhu/Ṛbhukṣaṇa; with epithets linking to Indra and Aśvins
Chandas: Anuṣṭubh (possible due to shorter pādas; but hymn-level meter may vary—uncertain)

ऋभुमृभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम् । इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातममश्विनम् ॥

ऋ॒भुमृ॑भुक्षणो र॒यिं वाजे॑ वा॒जिन्त॑मं॒ युज॑म् । इन्द्र॑स्वन्तं हवामहे सदा॒सात॑मम॒श्विन॑म् ॥

ṛbhúm ṛbhukṣaṇo rayíṃ vā́je vājíntamaṃ yújam | índrasvantaṃ havāmahe sadā́sātamam aśvínam ||

We call the Rbhu, the Ṛbhukṣaṇa—bringing the spiritual plenitude (rayi) in the winning force (vāja), the most victorious yoke-fellow. Indra-filled, ever-conquering, he is the Aśvin-like helper we invoke.

ऋ॒भुम् । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । र॒यिम् । वाजे॑ । वा॒जिन्ऽत॑मम् । युज॑म् । इन्द्र॑स्वन्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ । स॒दा॒ऽसात॑मम् । अ॒श्विन॑म् ॥ऋभुम् । ऋभुक्षणः । रयिम् । वाजे । वाजिन्तमम् । युजम् । इन्द्रस्वन्तम् । हवामहे । सदासातमम् । अश्विनम् ॥ṛbhum | ṛbhukṣaṇaḥ | rayim | vāje | vājin-tamam | yujam | indrasvantam | havāmahe | sadāsātamam | aśvinam

ऋभुम्ऋभु (ऋभुओं में से एक) को
ऋभुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक) / ऋभु- (नाम)
ऋभुक्षणःऋभुक्षण (ऋभुओं का नाम/उपाधि)
ऋभुक्षणः:
कर्तृ
TypeNoun (proper epithet)
Rootऋभुक्षण (प्रातिपदिक)
रयिम्धन/सम्पत्ति को
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
वाजेयुद्ध/प्रतियोगिता/दौड़ में
वाजे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
वाजिन्तमम्सबसे अधिक वाजी/वेगवान/विजयी
वाजिन्तमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) + तमप् (सुपरलटिव)
युजम्सहचर/युग्म (साथी) को
युजम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootयुज् (प्रातिपदिक; ‘युज्’ = जोतने/जुड़ने वाला, साथी)
इन्द्रस्वन्तम्इन्द्र-सम्बद्ध/इन्द्र-युक्त
इन्द्रस्वन्तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्रस्वन्त (प्रातिपदिक; इन्द्र + स्वन्त)
हवामहेहम आह्वान करते हैं
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘आह्वान करना’
सदासातमम्सदा-सर्वदा सबसे अधिक विजयी/सफल
सदासातमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसदा + सातम (प्रातिपदिक; ‘सात’ = विजयी/प्राप्त करने वाला) + तमप्
अश्विनम्अश्विन (देव-युगल) को
अश्विनम्:
कर्म
TypeNoun (dual deity-name used as collective/one invoked entity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)