HomeRig VedaMandala 4Sukta 33Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Rbhus (with Tvaṣṭṛ)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सत्यमूचुर्नर एवा हि चक्रुरनु स्वधामृभवो जग्मुरेताम् । विभ्राजमानाँश्चमसाँ अहेवावेनत्त्वष्टा चतुरो ददृश्वान् ॥

स॒त्यमू॑चु॒र्नर॑ ए॒वा हि च॒क्रुरनु॑ स्व॒धामृ॒भवो॑ जग्मुरे॒ताम् । वि॒भ्राज॑मानाँश्चम॒साँ अहे॒वावे॑न॒त्त्वष्टा॑ च॒तुरो॑ ददृ॒श्वान् ॥

satyám ūcuḥ nárā evā́ hí cakrúr ánu svadhā́m ṛbhávo jagmur etā́m | ví-bhrājamānāṃś camasā́m ahéva ā́venat tváṣṭā catúro dadṛ́śvān ||

The strong ones spoke the Truth; for indeed they did the work. Following their own law of being, the Rbhus came to this (fulfillment). Tvaṣṭṛ, seeing, recognized as if in a single day the four cups shining with radiance.

स॒त्यम् । ऊ॒चुः॒ । नरः॑ । ए॒व । हि । च॒क्रुः । अनु॑ । स्व॒धाम् । ऋ॒भवः॑ । ज॒ग्मुः॒ । ए॒ताम् । वि॒ऽभ्राज॑मानान् । च॒म॒सान् । अहा॑ऽइव । अवे॑नत् । त्वष्टा॑ । च॒तुरः॑ । द॒दृ॒श्वान् ॥सत्यम् । ऊचुः । नरः । एव । हि । चक्रुः । अनु । स्वधाम् । ऋभवः । जग्मुः । एताम् । विभ्राजमानान् । चमसान् । अहाइव । अवेनत् । त्वष्टा । चतुरः । ददृश्वान् ॥satyam | ūcuḥ | naraḥ | eva | hi | cakruḥ | anu | svadhām | ṛbhavaḥ | jagmuḥ | etām | vi-bhrājamānān | camasān | ahāiva | avenat | tvaṣṭā | caturaḥ | dadṛśvān

सत्यम्truly; the truth
सत्यम्:
Karma (वाच्यस्य/उक्तस्य विषयः; adverbial accusative)
TypeNoun (used adverbially)
Rootसत्य (प्रातिपदिक; < सत् ‘being’ + -य)
ऊचुःthey said/spoke
ऊचुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
नरःthe men (heroes)
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
एवindeed; just
एव:
(निपात; बल/निश्चयार्थ)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
हिfor; indeed
हि:
(निपात; हेत्वर्थ/समर्थन)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
चक्रुःthey made/did
चक्रुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अनुafter; following
अनु:
(क्रियाविशेषण; अनुगमन/अनुसार)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वधाम्their own ordinance/power; proper place/portion
स्वधाम्:
Karma (अनु + गम्/जग्मुः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
ऋभवःthe Rbhus (artisan-gods)
ऋभवः:
Kartā
TypeNoun (proper/collective)
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
जग्मुःthey went
जग्मुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
एताम्this (one); this (path/way)
एताम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विभ्राजमानान्shining forth; radiant
विभ्राजमानान्:
Karma (ददृश्वान् इत्यस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootवि-भ्राज् (धातु) → विभ्राजमान (वर्तमानकृदन्त)
चमसान्cups; bowls (for Soma)
चमसान्:
Karma
TypeNoun
Rootचमस (प्रातिपदिक)
अहas it were
अह:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात; वैदिक)
एवindeed; just
एव:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
अवेनत्he worked/strived; he fashioned
अवेनत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवन्/वेन् (धातु; वैदिक ‘to strive/seek, to work/serve’)
त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टा:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता)
चतुरःfour
चतुरः:
Karma
TypeAdjective (numeral)
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
ददृश्वान्having seen; seeing (perfect participle)
ददृश्वान्:
Kartā
TypeParticiple (perfect active)
Rootदृश् (धातु) → ददृश्वस्/ददृश्वान् (कृदन्त; लिट्-परिप्रयोग)