HomeRig VedaMandala 4Sukta 33Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Rbhus (with named triad: Vāja, Vibhvā, Ṛbhu)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

पुनर्ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना । ते वाजो विभ्वाँ ऋभुरिन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नोऽवन्तु यज्ञम् ॥

पुन॒र्ये च॒क्रुः पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ सना॒ यूपे॑व जर॒णा शया॑ना । ते वाजो॒ विभ्वाँ॑ ऋ॒भुरिन्द्र॑वन्तो॒ मधु॑प्सरसो नोऽवन्तु य॒ज्ञम् ॥

púnar yé cakrúḥ pitárā yúvānā sánā yū́peva jarāṇā́ śáyānā | té vājó víbhvā̃ ṛbhúr índravanto mádhupsaraso no ’vantu yajñám ||

They who made the two Parents young again, though lying aged like a worn post—may those Rbhus, Vāja, Vibhvā, and Ṛbhu, filled with Indra’s force and dripping sweetness, protect our sacrifice (our offering of conscious action).

पुनः॑ । ये । च॒क्रुः । पि॒तरा॑ । युवा॑ना । सना॑ । यूपा॑ऽइव । ज॒र॒णा । शया॑ना । ते । वाजः॑ । विऽभ्वा॑ । ऋ॒भुः । इन्द्र॑वन्तः॑ । मधु॑ऽप्सरसः । नः॒ । अ॒व॒न्तु॒ । य॒ज्ञम् ॥पुनः । ये । चक्रुः । पितरा । युवाना । सना । यूपाइव । जरणा । शयाना । ते । वाजः । विभ्वा । ऋभुः । इन्द्रवन्तः । मधुप्सरसः । नः । अवन्तु । यज्ञम् ॥punaḥ | ye | cakruḥ | pitarā | yuvānā | sanā | yūpāiva | jaraṇā | śayānā | te | vājaḥ | vi-bhvā | ṛbhuḥ | indravantaḥ | madhu-psarasaḥ | naḥ | avantu | yajñam

पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (काल/पुनरावृत्ति-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootपुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा पुनस्
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चक्रुःthey have made/did
चक्रुः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
पितराthe two parents
पितरा:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
युवानाyoung
युवाना:
Karma (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
सनाfrom of old, long ago
सना:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootसना (अव्यय)
यूपाon the sacrificial post
यूपा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयूप (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
जराणाaged, worn
जराणा:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootजर (प्रातिपदिक; ‘old age/decay’ से) / जरत्-भाव
शयानौlying, resting
शयानौ:
Kartā
TypeParticiple
Rootशी (धातु) → शय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजःprize, strength, winning power
वाजः:
Kartā (ते इत्यस्य विशेष्य/सम्बन्धः—‘वाजः’ इति स्तुति-नाम)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
विभ्वान्mighty, all-capable
विभ्वान्:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootविभ्वन् (प्रातिपदिक; ‘all-pervading/mighty’)
ऋभुःR̥bhu (the artisan-god)
ऋभुः:
Kartā (वाजः/विभ्वान् इत्यस्य समन्वयेन स्तुत्य-कर्ता/देवः)
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक; देव-नाम)
इन्द्रवन्तःhaving Indra (as ally), Indra-aided
इन्द्रवन्तः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootइन्द्रवत् (प्रातिपदिक; ‘Indra-possessing/with Indra’)
मधुप्सरसःsweet-dropping, honey-sprinkling
मधुप्सरसः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootमधुप्सरस् (प्रातिपदिक; मधु+प्सरस्, ‘honey-sprinkling/with sweet drops’)
नःfor us, our
नः:
Sampradāna (हित-सम्बन्धः: ‘for us/our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवन्तुlet them help/protect
अवन्तु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअव् (धातु) ‘to help/protect’
यज्ञम्the sacrifice, ritual
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)