HomeRig VedaMandala 4Sukta 33Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.33)
Devata: Rbhus
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यदारमक्रन्नृभवः पितृभ्यां परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः । आदिद्देवानामुप सख्यमायन्धीरासः पुष्टिमवहन्मनायै ॥

य॒दार॒मक्र॑न्नृ॒भव॑: पि॒तृभ्यां॒ परि॑विष्टी वे॒षणा॑ दं॒सना॑भिः । आदिद्दे॒वाना॒मुप॑ स॒ख्यमा॑य॒न्धीरा॑सः पु॒ष्टिम॑वहन्म॒नायै॑ ॥

yadā́rám ákrann ṛbhávaḥ pitṛ́bhyāṃ pári-viṣṭī veṣáṇā daṃsánābhiḥ | ā́did devā́nām úpa sakhyám ā́yan dhī́rāsaḥ púṣṭim avahan mánāyai ||

When the Rbhus fashioned what was fitting for the two Parents, the enclosing seats and the adornment by their powers of skill—then they came near to the friendship of the gods. The seers of steady insight brought increase and nourishment for the mind’s delight.

य॒दा । अर॑म् । अक्र॑न् । ऋ॒भवः॑ । पि॒तृऽभ्या॑म् । परि॑ऽविष्टी । वे॒षणा॑ । दं॒सना॑भिः । आत् । इत् । दे॒वाना॑म् । उप॑ । स॒ख्यम् । आ॒य॒न् । धीरा॑सः । पु॒ष्टिम् । अ॒व॒ह॒न् । म॒नायै॑ ॥यदा । अरम् । अक्रन् । ऋभवः । पितृभ्याम् । परिविष्टी । वेषणा । दंसनाभिः । आत् । इत् । देवानाम् । उप । सख्यम् । आयन् । धीरासः । पुष्टिम् । अवहन् । मनायै ॥yadā | aram | akran | ṛbhavaḥ | pitṛ-bhyām | pari-viṣṭī | veṣaṇā | daṃsanābhiḥ | āt | it | devānām | upa | sakhyam | āyan | dhīrāsaḥ | puṣṭim | avahan | manāyai

यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय) < यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरम्duly / sufficiently
अरम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
अक्रन्they made / they did
अक्रन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
ऋभवःthe Rbhus (divine artisans)
ऋभवः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक; देव-समूह-नाम)
पितृभ्याम्for the two parents (father and mother)
पितृभ्याम्:
Sampradāna (हित/लाभार्थ) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
परिविष्टीan enclosing seat/covering (a well-fitting enclosure)
परिविष्टी:
Kartā/विषय (अगली क्रिया का कर्तृ/वर्ण्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootपरि-√विश् (प्रवेशने) → ‘परिविष्टि’ (स्त्री; ‘enclosure/seat/covering’)
वेषणाa garment / adornment
वेषणा:
(समनाधिकरण/विशेष्य)
TypeNoun
Rootवेषण (प्रातिपदिक; ‘adornment/garment/covering’)
दंसनाभिःwith (their) wondrous skills
दंसनाभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदंसना (प्रातिपदिक; ‘कौशल/कर्मकौशल, wondrous skill/deed’)
towards
:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
इद्indeed
इद्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उपnear / up to
उप:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma (प्राप्ति-विषय)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; ‘friendship, companionship’)
आयन्they came / attained
आयन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√या (गत्यर्थे)
धीरासःthe wise (ones)
धीरासः:
Kartā (ऋभवः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीरा (प्रातिपदिक; ‘wise, steadfast’)
पुष्टिम्nourishment / prosperity
पुष्टिम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक; ‘nourishment, prosperity’)
अवहन्they brought
अवहन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√वह् (वहने)
मनायैfor (their) mind / for intention (i.e., for one’s purpose)
मनायै:
Sampradāna (हितार्थ)
TypeNoun
Rootमना (प्रातिपदिक; ‘thought, mind, intention’)