HomeRig VedaMandala 4Sukta 33Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama (attributed for Mandala 4; hymn to the Rbhus)
Devata: Rbhus (R̥bhus: Ṛbhu, Vibhvā, Vāja) as powers of divine craftsmanship and perfection
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 4.33; verse-level confirmation may vary by recension)

प्र ऋभुभ्यो दूतमिव वाचमिष्य उपस्तिरे श्वैतरीं धेनुमीळे । ये वातजूतास्तरणिभिरेवैः परि द्यां सद्यो अपसो बभूवुः ॥

प्र ऋ॒भुभ्यो॑ दू॒तमि॑व॒ वाच॑मिष्य उप॒स्तिरे॒ श्वैत॑रीं धे॒नुमी॑ळे । ये वात॑जूतास्त॒रणि॑भि॒रेवै॒: परि॒ द्यां स॒द्यो अ॒पसो॑ बभू॒वुः ॥

prá ṛbhúbhyo dūtám iva vā́cam iṣye upastíre śvaitarī́m dhénum īḷe | yé vā́tajūtās taraṇíbhir évaiḥ párि dyā́m sadyó ápaso babhūvúḥ ||

Forward to the Rbhus I send my word like a messenger; I adore the bright-gleaming Cow of abundance that is spread out (for the seeker). They who are driven by the Wind-force, with swift coursers, at once became the workers who encompass the heaven—powers of effective action.

प्र । ऋ॒भुऽभ्यः॑ । दू॒तम्ऽइ॑व । वाच॑म् । इ॒ष्ये॒ । उ॒प॒ऽस्तिरे॑ । श्वैत॑रीम् । धे॒नुम् । ई॒ळे॒ । ये । वात॑ऽजूताः । त॒रणि॑ऽभिः । एवैः॑ । परि॑ । द्याम् । स॒द्यः । अ॒पसः॑ । ब॒भू॒वुः ॥प्र । ऋभुभ्यः । दूतम्इव । वाचम् । इष्ये । उपस्तिरे । श्वैतरीम् । धेनुम् । ईळे । ये । वातजूताः । तरणिभिः । एवैः । परि । द्याम् । सद्यः । अपसः । बभूवुः ॥pra | ṛbhu-bhyaḥ | dūtam-iva | vācam | iṣye | upa-stire | śvaitarīm | dhenum | īḷe | ye | vāta-jūtāḥ | taraṇi-bhiḥ | evaiḥ | pari | dyām | sadyaḥ | apasaḥ | babhūvuḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
ऋभुभ्यःto the Ṛbhus
ऋभुभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
दूतम्messenger
दूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वाचम्speech, hymn
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक; f.)
इष्येI send/dispatch; I set in motion
इष्ये:
Kartā
TypeVerb
Rootइष्
उपस्तिरेhas spread out, has laid down
उपस्तिरे:
Kartā
TypeVerb
Rootउप-स्तॄ
श्वैतरीम्bright/white (one)
श्वैतरीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्वैतरी (प्रातिपदिक)
धेनुम्milch-cow
धेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
ईळेI praise, I invoke
ईळे:
Kartā
TypeVerb
Rootईळ्/ईड्
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootय (प्रातिपदिक; relative pronoun)
वातजूताःwind-sped, driven by the wind
वातजूताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवात-जूत (कृदन्त/समास; from √जु/जव् ‘to speed’)
तरणिभिःwith swift ones/with racers (swift powers)
तरणिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतरणि (प्रातिपदिक)
एवैःwith these very (ones)
एवैः:
Karaṇa
TypeAdjective/Pronoun
Rootएव (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (upasarga)
द्याम्the heaven, sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/द्याम् (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
अपसःworks, deeds
अपसः:
Kartā
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक; n.)
बभूवुःthey became, they came to be
बभूवुः:
Kartā
TypeVerb
Rootभू