Mantra 3
Sukta 4.32
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (contextual)
Samhita Patha (Devanagari)
दभ्रेभिश्चिच्छशीयांसं हंसि व्राधन्तमोजसा । सखिभिर्ये त्वे सचा ॥
Samhita Patha (IAST)
द॒भ्रेभि॑श्चि॒च्छशी॑यांसं॒ हंसि॒ व्राध॑न्त॒मोज॑सा । सखि॑भि॒र्ये त्वे सचा॑ ॥
Transliteration
dabhrebhíś cic cháśīyāṃsaṃ haṃ́si vrā́dhantam ójasā | sakhíbhir yé tvé sacā́ ||
Translation
Even with the few, thou smitest the mightier who swells in resistance, by thy force—together with the comrades who cleave to thee.
Padapatha (Word Analysis)
द॒भ्रेभिः॑ । चि॒त् । शशी॑यांसम् । हंसि॑ । व्राध॑न्तम् । ओज॑सा । सखि॑ऽभिः । ये । त्वे इति॑ । सचा॑ ॥दभ्रेभिः । चित् । शशीयांसम् । हंसि । व्राधन्तम् । ओजसा । सखिभिः । ये । त्वे इति । सचा ॥dabhrebhiḥ | cit | śaśīyāṃsam | haṃsi | vrādhantam | ojasā | sakhi-bhiḥ | ye | tve iti | sacā
Word by Word
द॒भ्रेभिःwith a few / with small (means)
द॒भ्रेभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootदभ्र (प्रातिपदिक ‘अल्प/थोड़ा’)
चित्even; indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
शशीयान्सम्a stronger/greater one
शशीयान्सम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावेन)
TypeAdjective (comparative)
Rootशश्/शंस्? (वेद. तुलनात्मक-रूप ‘शशीयस’ = अधिक/श्रेष्ठ/बलवान्)
हंसिyou strike / you slay
हंसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (√हन् ‘to strike, slay’)
व्राधन्तम्the exulting/insolent one
व्राधन्तम्:
कर्म
TypeParticiple (present active)
Rootव्राध् (√व्राध् ‘to be proud/exult, to swell; to be insolent’)
ओजसाwith strength; by might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक ‘बल, शक्ति’)
सखिभिःwith companions/friends
सखिभिः:
करण/सहकार (सहभावे)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक ‘मित्र’)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootय (यद्-प्रातिपदिक, सम्बन्धबोधक सर्वनाम)
त्वेin you; with you
त्वे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootत्वम् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
सचाtogether with; in companionship
सचा:
—
TypeIndeclinable
Rootसच् (अव्यय ‘सह, साथ’)