Mantra 17
Sukta 4.32
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra (with Soma as empowering substance)
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
सहस्रं व्यतीनां युक्तानामिन्द्रमीमहे । शतं सोमस्य खार्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
स॒हस्रं॒ व्यती॑नां यु॒क्ताना॒मिन्द्र॑मीमहे । श॒तं सोम॑स्य खा॒र्य॑: ॥
Transliteration
sahásraṃ vyátīnām yuktā́nām índram īmahe | śatáṃ sómasya khāryàḥ ||
Translation
We seek Indra with a thousand harnessed powers of discernment, and a hundred measures of Soma’s uplifted delight—so that the force may be made ready in us.
Padapatha (Word Analysis)
स॒हस्र॑म् । व्यती॑नाम् । यु॒क्ताना॑म् । इन्द्र॑म् । ई॒म॒हे॒ । श॒तम् । सोम॑स्य । खा॒र्यः॑ ॥सहस्रम् । व्यतीनाम् । युक्तानाम् । इन्द्रम् । ईमहे । शतम् । सोमस्य । खार्यः ॥sahasram | vyatīnām | yuktānām | indram | īmahe | śatam | somasya | khāryaḥ
Word by Word
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
व्यतीनाम्of the interlacings / woven strands (nets)
व्यतीनाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootव्यती (प्रातिपदिक; ‘व्यति’/‘व्यती’ = बुनाई/तन्तु/जाल/व्यूह-सम्बद्ध)
युक्तानाम्yoked / joined / harnessed
युक्तानाम्:
Viśeṣaṇa (of व्यतीनाम्)
TypeAdjective (Participle)
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
Kriyā
TypeVerb
Rootयम्/याच्? (वैदिक: √यम् ‘to seek/ask’ with desiderative/precative nuance in ātmanepada; traditional pada: ईमहे = ‘we beg/seek’)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
खार्यःloads / measures (of soma)
खार्यः:
Kartā (nominal subject of implied ‘are/let there be’)
TypeNoun
Rootखार्य (प्रातिपदिक; ‘खारि/खार्य’ = माप/पात्र/भार-परिमाण, esp. a load/measure)