Mantra 11
Sukta 4.32
Rishi: Gautama (Gotamāḥ) tradition
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
ता ते गृणन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या । सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ॥
Samhita Patha (IAST)
ता ते॑ गृणन्ति वे॒धसो॒ यानि॑ च॒कर्थ॒ पौंस्या॑ । सु॒तेष्वि॑न्द्र गिर्वणः ॥
Transliteration
tā́ te gṛṇanti vedháso yā́ni cakártha paúṃsyā | sutéṣv índra girvaṇaḥ ||
Translation
These the wise-formers sing to thee—the manly deeds thou hast done—at the Soma-pressings, O Indra who delightest in the hymns.
Padapatha (Word Analysis)
ता । ते॒ । गृ॒ण॒न्ति॒ । वे॒धसः॑ । यानि॑ । च॒कर्थ॑ । पौंस्या॑ । सु॒तेषु॑ । इ॒न्द्र॒ । गि॒र्व॒णः॒ ॥ता । ते । गृणन्ति । वेधसः । यानि । चकर्थ । पौंस्या । सुतेषु । इन्द्र । गिर्वणः ॥tā | te | gṛṇanti | vedhasaḥ | yāni | cakartha | paiṃsyā | suteṣu | indra | girvaṇaḥ
Word by Word
ताःthose (deeds/things)
ताः:
कर्म (यत्-सम्बन्धेन ‘यानि’ इत्यस्य सहसम्बन्धी) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of you/your’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृणन्तिthey praise / sing
गृणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति) ‘स्तु/गाय’
वेधसःthe inspired sages (seers)
वेधसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक) ‘कवि/विधाता/ऋषि’
यानिwhich (things/deeds)
यानि:
कर्म (चकार्थ इत्यस्य) / यत्-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
चकार्थyou have done / you did
चकार्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (करोति) ‘to do, make’
पौंस्याःmanly (deeds), heroic acts
पौंस्याः:
कर्म (यानि… पौंस्याः = ‘manly deeds’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक) ‘पुरुषत्व-सम्बन्धि, वीर्य/पौरुष’
सुतेषुamong the pressed Soma (draughts) / at the Soma-pressings
सुतेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसुत (ppp of √सु ‘to press (Soma)’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
गिर्वणःO praise-loving / O praised one
गिर्वणः:
सम्बोधन (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootगिर्वणस् (प्रातिपदिक) ‘स्तुतिभिः वण्यमान/प्रिय’